Ngày 24/3/2026, Ban chủ nhiệm đề tài khoa học cấp cơ sở: “Nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế của Thanh tra Chính phủ trong nghiên cứu khoa học và đào tạo nhân lực ngành thanh tra” tổ chức Hội thảo hoàn thiện đề cương nghiên cứu. CVC. Trần Tú Uyên, Phòng Quản lý khoa học, Trường CBTT – Chủ nhiệm đề tài, chủ trì Hội thảo.
Theo Chủ nhiệm đề tài, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tác động mạnh mẽ đến mọi mặt đời sống kinh tế, văn hóa, xã hội của Việt Nam, vai trò của các cơ quan thanh tra ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt trong việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý nhà nước.
Tuy nhiên, để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, ngành Thanh tra cần một đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao, am hiểu phương pháp thanh tra hiện đại và có khả năng ứng dụng công nghệ tiên tiến. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường nghiên cứu khoa học và nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, trong đó hợp tác quốc tế được xác định là yếu tố then chốt giúp tiếp cận tri thức và kinh nghiệm tiên tiến.
Với vị trí là cơ quan quản lý Nhà nước về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, Thanh tra Chính phủ không chỉ thực hiện chức năng chuyên môn mà còn có trách nhiệm định hướng, nâng cao năng lực cho toàn hệ thống thanh tra. Vì vậy, hiệu quả hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học và đào tạo nhân lực không chỉ có ý nghĩa riêng đối với cơ quan này mà còn tác động lan tỏa đến toàn ngành.
Chủ nhiệm đề tài cho biết, trong những năm qua, hoạt động hợp tác quốc tế của Thanh tra Chinh phủ đã đạt được một số kết quả tích cực. Tuy nhiên, hiệu quả hợp tác trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học và đào tạo nhân lực vẫn chưa tương xứng với tiềm năng.
Một trong những hạn chế lớn là năng lực nghiên cứu khoa học của ngành Thanh tra còn chưa đáp ứng yêu cầu. Nhiều công trình nghiên cứu vẫn nặng về lý luận, thiếu tính ứng dụng thực tiễn, chưa đưa ra được các luận điểm mới có giá trị.
Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng này là do hoạt động hợp tác quốc tế trong nghiên cứu chưa được triển khai bài bản, thiếu tính hệ thống. Các hoạt động còn mang tính ngắn hạn, rời rạc, chưa hình thành các chương trình nghiên cứu chung dài hạn. Cơ chế trao đổi học giả, nghiên cứu sinh với các trung tâm nghiên cứu quốc tế chưa được thiết lập. Việc tận dụng nguồn lực từ các tổ chức quốc tế vẫn còn hạn chế.
Trong lĩnh vực đào tạo nhân lực ngành Thanh tra, thực trạng cũng cho thấy nhiều bất cập; hệ thống đào tạo hiện nay chủ yếu dựa vào các cơ sở trong nước, trong đó Trường Cán bộ Thanh tra đóng vai trò nòng cốt. Dù đã có nhiều nỗ lực, chất lượng đào tạo vẫn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Chương trình đào tạo chưa được cập nhật thường xuyên, nội dung còn thiếu các chủ đề mới như thanh tra dựa trên rủi ro, ứng dụng trí tuệ nhân tạo hay phân tích dữ liệu lớn.
Đội ngũ giảng viên, yếu tố quyết định chất lượng đào tạo, vẫn còn thiếu về số lượng và hạn chế về trình độ quốc tế. Phương pháp giảng dạy chủ yếu theo lối truyền thống, thiếu tính tương tác. Việc mời chuyên gia nước ngoài và triển khai các chương trình trao đổi giảng viên chưa được thực hiện thường xuyên.
Bên cạnh đó, quy mô đào tạo quốc tế còn khiêm tốn; số lượng cán bộ được cử đi đào tạo, bồi dưỡng ở nước ngoài còn rất ít, chủ yếu là các khóa ngắn hạn. Đào tạo dài hạn, đặc biệt ở trình độ thạc sĩ, tiến sĩ trong các lĩnh vực liên quan đến thanh tra và phòng, chống tham nhũng còn hạn chế, dẫn đến thiếu hụt đội ngũ cán bộ có trình độ quốc tế. Ngoài ra, xu thế chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp 4.0 đang đặt ra những thách thức mới. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn hay blockchain trong hoạt động thanh tra đã trở thành xu hướng toàn cầu.
Đội ngũ cán bộ nghiên cứu tuy tâm huyết nhưng thiếu cơ hội tiếp cận thực tiễn và tham gia các diễn đàn khoa học quốc tế. Phương pháp nghiên cứu còn đơn điệu, chủ yếu dựa vào tài liệu thứ cấp, ít ứng dụng các phương pháp hiện đại.
Tại hội thảo, các đại biểu cho rằng, đề tài đã tiếp cận đúng vấn đề cốt lõi khi đặt hợp tác quốc tế vào trung tâm của việc nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học và đào tạo nhân lực ngành Thanh tra; lâu nay hoạt động hợp tác quốc tế còn mang tính hình thức, thiếu chiều sâu, chưa gắn chặt với nhu cầu thực tiễn của ngành. Do đó, đề tài cần làm rõ hơn các mô hình hợp tác hiệu quả trên thế giới để có thể vận dụng phù hợp tại Việt Nam.
Kết thúc Hội thảo, Chủ nhiệm đề tài phát biểu tiếp thu ý kiến góp ý của đại biểu tham dự để hoàn thiện đề cương và triển khai nghiên cứu đề tài trong thời gian tới./.