Ngày 25/03/2026, Ban chủ nhiệm đề tài khoa học cấp cơ sở: “Giám sát công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của chính quyền cấp cơ sở” tổ chức Hội thảo hoàn thiện đề cương nghiên cứu. ThS. Đào Thu Hà, Phòng Nghiên cứu và Hợp tác phát triển, TCBTT – Chủ nhiệm đề tài, chủ trì Hội thảo.
Theo ThS. Đào Thu Hà, công tác tiếp công dân của chính quyền cấp cơ sở diễn ra thường xuyên và trực tiếp hơn. Cán bộ xã, phường tiếp nhận đơn thư, gặp gỡ, trao đổi với người dân ngay tại địa bàn. Đây là cấp gần dân nhất, dễ dàng giải quyết ngay từ đầu những vướng mắc nhỏ, tránh để vụ việc kéo dài hoặc vượt cấp. Ở cấp cơ sở, việc giải quyết khiếu nại chủ yếu liên quan đến các quyết định quản lý trực tiếp như cấp giấy tờ hộ tịch, chứng thực, quản lý đất đai ở quy mô hộ gia đình, trật tự xây dựng nhỏ lẻ… Về tố cáo, chính quyền cấp cơ sở có trách nhiệm tiếp nhận, xác minh và xử lý kịp thời tố cáo. Nhiều tố cáo liên quan trực tiếp đến cán bộ địa phương, các vi phạm trong quản lý đất đai, xây dựng hoặc an ninh trật tự. Nếu vượt quá thẩm quyền, cấp xã phải chuyển hồ sơ lên cấp tỉnh.
Giám sát công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của chính quyền cơ sở đóng vai trò là phương thức bảo đảm pháp chế đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng như bảo đảm thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của công dân, góp phần phòng ngừa vi phạm, ngăn chặn hậu quả, tăng cường niềm tin của người dân vào chính quyền và giúp cơ quan nhà nước thấy được hạn chế, bất cập của quy định pháp luật để kiến nghị sửa đổi.
Theo Chủ nhiệm đề tài, hiệu quả công tác tiếp công dân, xử lý đơn và giám sát việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là các vụ việc phức tạp, kéo dài có sự tham gia tích cực của Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể, cùng với chính quyền địa phương bàn bạc và thống nhất phương án giải quyết; chất lượng công tác tham mưu nhằm hạn chế việc chuyển đơn không đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết hoặc chuyển đơn đối với vụ việc đã được giải quyết hết thẩm quyền, đúng quy định pháp luật; hoạt động giám sát việc thực hiện pháp luật về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là về trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính trong việc thực hiện nhiệm vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo đã được quan tâm.
Mặc dù hoạt động giám sát công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo của chính quyền cơ sở đã đạt được những kết quả tích cực, song trên thực tế hiệu quả hoạt động giám sát chưa cao, dẫn tới mục đích giám sát nhằm nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo chưa đạt được. Một số hạn chế, vướng mắc có thể kể đến như: (1) Trách nhiệm và phối hợp tham gia hoạt động giám sát của chính quyền cấp cơ sở với các Đoàn giám sát chưa thực sự được chú trọng; (2) sau giám sát, một số trường hợp chưa xác định rõ biện pháp xử lý, chưa có chế tài phù hợp đối với các kiến nghị sau giám sát, chưa có giải pháp khắc phục hiệu quả, kéo dài; (3) việc theo dõi, đôn đốc, giám sát; việc thực hiện kết luận, kiến nghị sau giám sát có lúc, có nội dung chưa thực sự quyết liệt, nên không ít những vụ việc, vấn đề chậm được giải quyết…
Tham gia góp ý tại Hội thảo, các đại biểu nhấn mạnh tính cấp thiết của việc đổi mới, nâng cao chất lượng giám sát, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện trong thời gian tới. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu được xác định rõ ràng, phù hợp với mục tiêu và định hướng nghiên cứu; cách tiếp cận đề tài có tính logic, kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, góp phần làm nổi bật tính cấp thiết của vấn đề.
Tuy nhiên, ban chủ nhiệm tiếp tục rà soát, bổ sung một số nội dung cụ thể để đề cương hoàn thiện hơn, bảo đảm tính khả thi khi triển khai nghiên cứu.
Kết thúc Hội thảo, Chủ nhiệm đề tài phát biểu tiếp thu ý kiến góp ý của đại biểu tham dự để hoàn thiện đề cương và triển khai nghiên cứu đề tài trong thời gian tới./.