Điều này cho thấy người đứng đầu Đảng ta đã sớm nhận diện rất chính xác và đã cảnh báo toàn hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân về vấn nạn này qua bài viết với tiêu đề “chống lãng phí” vào tháng 10 năm 2024.
 |
| Toàn cảnh buổi công bố Kết luận thanh tra |
Thực hiện quy định của Luật Thanh tra năm 2022 và các văn bản hướng dẫn thi hành, ngày 31/3/2025, Thanh tra Chính phủ tổ chức cuộc họp công bố Kết luận thanh tra số 528/KL-TTCP được ký ngày 28/3/2025 về thanh tra Dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Về phía Thanh tra Chính phủ có: Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường chủ trì buổi công bố Kết luận thanh tra; Vụ trưởng Vụ III Nguyễn Tuấn Anh; đại diện Lãnh đạo Cục V và toàn bộ thành viên Đoàn thanh tra theo Quyết định số 01/QĐ-TTCP ngày 06/01/2025.
Về phía Bộ Y tế: Đại diện Lãnh đạo Bộ Y tế; đại diện lãnh đạo Vụ Kế hoạch – Tài chính, Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế; các đơn vị, cá nhân có liên quan đến nội dung thanh tra. Cùng tham dự còn có: Đại diện lãnh đạo Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Ban Quản lý dự án công trình y tế; Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai và Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
 |
| Trưởng đoàn thanh tra Ngô Đình Long (ảnh đứng) công bố toàn văn Kết luận Thanh tra. |
Tại buổi công bố Kết luận Thanh tra, Trưởng đoàn thanh tra đã trình bày đầy đủ các nội dung theo đúng quy định về công khai Kết luận thanh tra Dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Bạch Mai và Dự án đầu tư xây dựng mới cơ sở 2 của Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.
Đại diện Cục Giám sát, Thẩm định và Xử lý sau thanh tra; đại diện Bộ Y tế và một số đơn vị có liên quan cho ý kiến.
 |
| Các đại biểu tham dự buổi công bố Kết luận Thanh tra. |
Phát biểu tại buổi công bố Kết luận thanh tra, Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận cho rằng, do tính chất quan trọng của cuộc thanh tra, yêu cầu thời gian rất gấp và khối lượng công việc vô cùng lớn, nên hồ sơ tài liệu cũng rất nhiều. Đến hôm nay, dù thời gian thực hiện khẩn trương, đoàn thanh tra đã hoàn tất cuộc thanh tra và ban hành kết luận chính thức. Trong thời gian qua, bên cạnh việc cung cấp hồ sơ tài liệu, các đơn vị thuộc Bộ Y tế đã giải trình và đề xuất các vấn đề để đoàn thanh tra có thêm căn cứ xem xét. Bộ Y tế nhận thấy nhiều nội dung trong đó đã được đoàn thanh tra tiếp thu, sử dụng làm cơ sở đưa ra kết luận.
Hiện tại, mọi thứ cần được giải quyết rõ ràng để nhanh chóng đưa hai bệnh viện Bạch Mai và Hữu nghị Việt Đức vào sử dụng, đặc biệt khi các bệnh viện tuyến trên vẫn đang quá tải. Đây là cơ hội để triển khai kỹ thuật mới, tránh lãng phí và đáp ứng nhu cầu bức thiết của người dân.
 |
| Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận tại buổi công bố Kết luận thanh tra. |
“Trong thời gian qua, chúng tôi đã báo cáo nhiều lần, khoảng 10 lần để ra Nghị quyết 34. Tuy nhiên, có những sai sót như đấu thầu sai, nhà xây xong không thể thay đổi, buộc chúng ta phải chấp nhận thực tế để xử lý song song, vừa chạy vừa sắp xếp. Kết luận thanh tra yêu cầu không làm chậm việc thực hiện Nghị quyết và chúng tôi cam kết triển khai nghiêm túc. Cảm ơn Thanh tra Chính phủ đã đưa ra kết luận giá trị, đồng nhất quan điểm với Bộ Y tế và hai bệnh viện. Sai sót vẫn phải giải quyết triệt để, không để kéo dài, nhằm sớm đưa dự án vào hoạt động hiệu quả”, Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định.
Phát biểu kết luận tại buổi công bố Kết luận thanh tra, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường chia sẻ, đây là cuộc thanh tra đột xuất theo chỉ đạo của Ban chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; mà trực tiếp là Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu Thanh tra Chính phủ phải ban hành Kết luận thanh tra trước ngày 31/3/2025 với chất lượng rất cao. Nhận thức được tầm quan trọng của nhiệm vụ này, Thanh tra Chính phủ đã khẩn trương công bố quyết định thanh tra vào ngày 08/01/2025, với thời gian thanh tra trực tiếp chỉ có 40 ngày.
Với thời gian thanh tra ngắn, nhưng thời kỳ thanh tra rất dài (2014-2024, là 10 năm); trong giai đoạn này, hệ thống pháp luật có rất nhiều thay đổi, nhiều quy định được bãi bỏ, sửa đổi, bổ sung, áp dụng chuyển tiếp. Đoàn thanh tra đã phải thực hiện một khối lượng công việc rất lớn, trong đó có việc kiểm tra, đánh giá gần 3.000 đầu mục tài liệu, đối chiếu với hàng nghìn quy định cũ mới khác nhau. Với đặc thù của công tác thanh tra, thì đây là một thách thức không nhỏ.
Thời gian thanh tra diễn ra trước, trong và sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ nên mọi thành viên đoàn đều phải gác lại các công việc gia đình, toàn tâm toàn lực thực hiện nhiệm vụ được giao, thể hiện ý thức trách nhiệm rất cao. Yêu cầu của cuộc thanh tra là làm việc cả ngày thứ 7, nhưng hầu hết các đồng chí đều làm việc cả ngày chủ nhật, thậm chí làm việc trong cả những ngày Tết. Đặc biệt trong giai đoạn xây dựng dự thảo kết luận thanh tra, Vụ trưởng Vụ 3 Nguyễn Tuấn Anh cùng Trưởng đoàn thanh tra và các đồng chí đã làm việc nhiều đêm liền ở cơ quan.
 |
| Toàn bộ thành viên Đoàn thanh tra theo Quyết định số 01/QĐ-TTCP ngày 06/01/2025. Ảnh: Huy Trần |
 |
| Về phía Bộ Y tế: Đại diện Lãnh đạo Bộ Y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế Lê Đức Luận; đại diện lãnh đạo Vụ Kế hoạch – Tài chính, Cục Hạ tầng và Thiết bị y tế; các đơn vị, cá nhân có liên quan đến nội dung thanh tra. Cùng tham dự còn có: Đại diện lãnh đạo Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, Ban Quản lý dự án công trình y tế; Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai và Giám đốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Ảnh: Huy Trần |
“Đây là những nỗ lực rất lớn, rất đáng ghi nhận của đồng chí Vụ trưởng, Trưởng đoàn và các Thành viên Đoàn thanh tra. Thành quả của những nỗ lực, cố gắng đó chính là kết luận thanh tra với chất lượng cao đã được ban hành chỉ sau 59 ngày làm việc, so về thời gian, cộng toàn bộ thời gian thanh tra trực tiếp, xây dựng báo cáo kết quả thanh tra, dự thảo kết luận thanh tra đến ban hành kết luận thanh tra chính thức của cuộc thanh tra này còn ngắn hơn thời gian thanh tra trực tiếp của một cuộc thanh tra thông thường”, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường nhấn mạnh.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường chia sẻ thêm, hình ảnh 02 bệnh viện to lớn, sừng sững được Nhà nước đầu tư cả chục nghìn tỷ đồng nhưng vẫn để cỏ mọc um tùm vì không sử dụng được trong 10 năm qua, từ lâu đã là 01 hình ảnh gây xót xa trong cả hệ thống chính trị và toàn xã hội, và đây là điển hình của sự lãng phí trong đầu tư công.
Phó Tổng Thanh tra Nguyễn Văn Cường dẫn bài viết về chống lãng phí của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ rõ: “Lãng phí đã và đang gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho phát triển. Hơn thế, lãng phí còn gây suy giảm lòng tin của người dân với Đảng, Nhà nước, tạo rào cản vô hình trong phát triển kinh tế – xã hội, bỏ lỡ thời cơ phát triển của đất nước”.
Quan điểm chỉ đạo của Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về vấn đề lãng phí là cơ sở lý luận và thực tiễn vô cùng đúng đắn. Nhận thức về ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề này, chúng tôi đã yêu cầu Đoàn thanh tra phải thực hiện được 5 rõ, đó là: rõ nguyên nhân, rõ sai phạm, rõ trách nhiệm, rõ thiệt hại và rõ lãng phí.
Theo ông Nguyễn Văn Cường, rõ nguyên nhân là phải xác định được nguyên nhân vì sao công trình xây dựng 10 năm, được 95% rồi mà phải dừng thi công, không sử dụng được?
Rõ sai phạm là việc không sử dụng được này có vi phạm quy định pháp luật không? Nếu có sai phạm thì cụ thể là ở điều nào, quy định nào?
Rõ trách nhiệm là khi đã phát hiện được hành vi vi phạm pháp luật rồi thì phải làm rõ trách nhiệm của ai?
Rõ thiệt hại là những sai phạm đó đã gây ra hậu quả gì? Thiệt hại bao nhiêu tiền, tài sản của Nhà nước?
Và cuối cùng, rõ lãng phí là phải căn cứ vào thực tiễn, đối chiếu với quy định hiện hành để nhận diện các dạng thức của lãng phí và xác định giá trị lãng phí.
 |
| Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường kết luận buổi làm việc |
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường cho rằng, việc làm rõ giá trị lãng phí là một yêu cầu rất mới trong thanh tra dự án đầu tư xây dựng cơ bản hiện nay, nhưng là một yêu cầu cấp thiết của xã hội đặt ra trong tình hình mới, nhằm phá tan những rào cản phát triển kinh tế xã hội, để đất nước ta bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Và Đoàn thanh tra đã có câu trả lời cho 05 rõ nói trên 01 cách thấu đáo và đầy đủ cơ sở pháp lý, điều này đã được thể hiện trong Kết luận thanh tra.
Kết quả thanh tra cho thấy những sai phạm trong quá trình triển khai 02 dự án có tính hệ thống, vi phạm sau có nguyên nhân từ vi phạm trước; có yếu tố chủ quan xảy ra ở hầu hết các khâu, từ chuẩn bị đầu tư đến thực hiện đầu tư; từ phê duyệt chủ trương, kế hoạch lựa chọn nhà thầu; tổ chức đấu thầu; lựa chọn, ký kết và thực hiện các gói thầu. Hợp đồng xây dựng ký kết không rõ ràng, không tuân thủ bất kỳ quy định nào tại các văn bản quy phạm pháp luật về hợp đồng trong hoạt động xây dựng. Vừa ký hợp đồng xong thì 08 ngày sau đã phải đề nghị điều chỉnh thiết kế cơ sở. Do đó nên thi công khi chưa có thiết kế kỹ thuật, chưa có bản vẽ thiết kế thi công và chưa có cả dự toán.
Theo Phó Tổng Nguyễn Văn Cường, hiện tượng “lãng phí” tại 02 dự án diễn ra rất phổ biến, dưới nhiều dạng thức khác nhau, gây ra nhiều hệ lụy đặc biệt nghiêm trọng, có hệ lụy về vật chất như suy giảm nguồn lực, tăng gánh nặng chi phí do quản lý, sử dụng tài sản công không hiệu quả; có hệ lụy phi vật chất như việc lãng phí cơ hội khám chữa bệnh của nhân dân; gây nhức nhối trong dự luận xã hội; làm suy giảm lòng tin của người dân vào sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân của Đảng, Nhà nước.
Đáng chú ý, tại Kết luận thanh tra, Thanh tra Chính phủ đã chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm đến Bộ Công an xem xét điều tra, xử lý theo quy định pháp luật. Đồng thời, phân tích cơ sở pháp lý, cơ sở khoa học, so sánh thực tiễn để xác định giá trị lãng phí và kiến nghị việc chống lãng phí phải được đặt ở trọng tâm cao hơn nữa, để tinh thần này được lan tỏa rộng rãi trong toàn hệ thống chính trị và các tầng lớp nhân dân, nhằm ngăn chặn, phòng ngừa từ sớm, từ xa vấn nạn này.
Đặc biệt là phải sửa đổi, bổ sung hoàn thiện hệ thống pháp luật thật đầy đủ, đồng bộ từ việc xác định hậu quả, giá trị lãng phí đến cơ chế thanh kiểm tra, giám sát, phát hiện, xử lý tương xứng, có tính răn đe cao đối với các hành vi gây lãng phí, đúng như Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: “để giải quyết triệt để các nguyên nhân dẫn đến lãng phí tài sản công thì trọng tâm phải là đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật”.
Kết luận thanh tra đã tiếp thu ý kiến của các đơn vị có liên quan, được thẩm định theo quy trình chặt chẽ, được Ban Thường vụ Đảng ủy Thanh tra Chính phủ cho ý kiến và được Thủ tướng Chính phủ đồng ý. Kết luận đã phản ánh trung thực, chính xác, khách quan nội dung thanh tra và được ban hành theo đúng quy định của Luật Thanh tra.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường đề nghị quá trình thực hiện Kết luận thanh tra, các đơn vị được thanh tra trực tiếp ngoài các nội dung công việc theo thẩm quyền, cần chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan để triển khai thực hiện đầy đủ các nội dung tại kết luận, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả thực hiện theo quy định.
Đồng thời, đề nghị Cục 5, TTCP là đơn vị được giao thực hiện chức năng đôn đốc, kiểm tra, xử lý sau thanh tra chủ động thực hiện nhiệm vụ theo quy định.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường hy vọng rằng sau thanh tra, Bộ Y tế và các cơ quan, đơn vị có liên quan sẽ rút ra nhiều kinh nghiệm quý báu phục vụ công tác quản lý, điều hành, song song với quá trình tổ chức thực hiện kết luận thanh tra, tôi đề nghị các đồng chí Bộ Y tế tiếp tục nâng cao tinh thần trách nhiệm, quyết liệt thực hiện các biện pháp sớm đưa 02 bệnh viện đi vào hoạt động, đáp ứng lòng mong đợi của lãnh đạo Đảng, Chính phủ và các tầng lớp nhân dân./.
Sáng 27/3, tại Hà Nội, Thanh tra Chính phủ đã tổ chức công bố Kết luận thanh tra số 81/KL-TTCP về thanh tra trách nhiệm quản lý nhà nước về quy hoạch và thực hiện quy hoạch xây dựng của Bộ Xây dựng.
Ông Hoàng Hưng, Vụ trưởng Vụ Thanh tra, Giải quyết khiếu nại, tố cáo khối kinh tế ngành (Vụ I), Thanh tra Chính phủ chủ trì buổi công bố. Cùng dự có Phó Cục Giám sát, Thẩm định, Xử lý sau thanh tra (Cục V) Dương Văn Phấn; Chánh Thanh tra Bộ Xây dựng Chu Hồng Uy, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch – Kiến trúc Trần Thu Hằng, thành viên Đoàn thanh tra và một số đơn vị liên quan.
Tại buổi công bố, ông Đinh Đăng Lập, Phó Vụ trưởng Vụ I, Trưởng đoàn thanh tra đọc toàn văn Kết luận thanh tra.
 |
| Toàn cảnh buổi công bố Kết luận thanh tra. (Ảnh: Minh Nguyệt) |
Còn tồn tại, khuyết điểm, hạn chế
Theo Kết luận thanh tra, thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về quy hoạch và thực hiện quy hoạch xây dựng của Bộ Xây dựng có những chuyển biến tích cực. Cụ thể, đã từng bước nâng cao chất lượng chất lượng quy hoạch, gắn kết giữa tốc độ quy hoạch và các loại quy hoạch; tham mưu và ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật về quy hoạch xây dựng; tham gia góp ý xây dựng nội dung thẩm định các hợp phần quy hoạch thuộc lĩnh vực quy hoạch xây dựng trong quy hoạch vùng…
Tuy nhiên, qua kiểm tra một số nội dung về công tác quản lý nhà nước về quy hoạch và thực hiện quy hoạch xây dựng thấy còn một số tồn tại, khuyết điểm, hạn chế, như: Bộ Xây dựng tham mưu ban hành văn bản quy phạm pháp luật trong giai đoạn 2015-2022 còn chậm so với quy định và yêu cầu của cơ quan cấp trên; không kịp thời phát hiện các tồn tại trong việc UBND Thành phố Hồ Chí Minh áp dụng không đúng quy định tại Nghị quyết số 33 ngày 31/12/2008 của Chính phủ; đồ án quy hoạch xây dựng do Bộ Xây dựng lập, trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt còn chậm so với quy định của pháp luật và yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ; mời không đủ số lượng nhà thầu tư vấn nước ngoài khi lựa chọn tư vấn nước ngoài; lập đồ án xác định không chính xác quy mô dân số…
 |
| Ông Đinh Đăng Lập, Phó Vụ trưởng Vụ I, Trưởng đoàn thanh tra đọc toàn văn Kết luận thanh tra. (Ảnh: Minh Nguyệt) |
Từ kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng tổ chức họp, kiểm điểm làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân có liên quan thuộc Bộ trong việc để xảy ra tồn tại, hạn chế, khuyết điểm trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước về quy hoạch và thực hiện quy hoạch xây dựng đã nêu trong Kết luận thanh tra.
Đồng thời, UBND các tỉnh, thành phố: Hà Giang, Bắc Ninh, Thái Nguyên, Khánh Hòa, Bà Rịa – Vũng Tàu, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình và Thành phố Hồ Chí Minh theo thẩm quyền chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm đối với các cá nhân, đơn vị có liên quan đến tồn tại, hạn chế, khuyết điểm.
Về sửa đổi cơ chế chính sách, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Xây dựng theo chức năng, thẩm quyền được giao ban hành hoặc kiến nghị cấp có thẩm quyền hoàn thiện cơ chế chính sách, khắc phục các khuyết điểm, tồn tại nêu tại Kết luận thanh tra…
Xây dựng kế hoạch triển khai dứt điểm tất cả các kiến nghị
Ông Dương Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục V lưu ý một số nội dung trong việc triển khai thực hiện Kết luận thanh tra. Trong đó, ông đề nghị Bộ Xây dựng bám sát các quy định trong Luật Thanh tra và Nghị định số 43/2023/NĐ-CP. Trên cơ sở Kết luận thanh tra, Bộ cần xây dựng kế hoạch chi tiết các nội dung cần khắc phục và giao cụ thể cho đơn vị thực hiện, thời gian thực hiện. Từ đó, có tổng hợp chung báo cáo về việc thực hiện Kết luận thanh tra.
 |
| Phó Cục trưởng Cục V Dương Văn Phấn (ảnh đứng) đề nghị Bộ Xây dựng có kế hoạch chi tiết thực hiện Kết luận thanh tra. (Ảnh: Minh Nguyệt) |
Đối với công tác tổ chức kiểm điểm trách nhiệm của tập thể, cá nhân, Phó Cục trưởng Cục V đề nghị Bộ Xây dựng phân tích kỹ nội dung vi phạm thuộc trách nhiệm của tập thể, cá nhân nào. Sau đó, mới tiến hành tổ chức họp, xem xét trách nhiệm đó.
Phát biểu kết luận buổi công bố Kết luận thanh tra, Vụ trưởng Vụ I Hoàng Hưng cho biết, ngay trong quá trình thanh tra, Bộ Xây dựng đã có những tiếp thu, khắc phục được một số nội dung.
“Bộ Xây dựng đã tham mưu để Chính phủ trình Quốc hội ban hành Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn, đã khắc phục 11 điểm tồn tại, hạn chế như trong Kết luận thanh tra đã nêu. Điều này thể hiện tinh thần cầu thị của lãnh đạo Bộ Xây dựng cũng như các đơn vị có liên quan”, Vụ trưởng Vụ I Hoàng Hưng nhấn mạnh.
 |
Mặt khác, ông Hoàng Hưng cũng đề nghị Bộ Xây dựng có kế hoạch thực hiện Kết luận thanh tra. Trong đó, cần phân công đơn vị chủ trì, tham mưu, đơn vị phối hợp, thời gian thực hiện, tiến độ thực hiện. Đồng thời, gửi Kế hoạch này cho Thanh tra Chính phủ để tiện theo dõi, đánh giá việc thực hiện Kết luận thanh tra của Bộ.
Ngoài ra, Vụ trưởng Vụ I đề nghị Bộ Xây dựng báo cáo việc triển khai thực hiện Kết luận thanh tra trong quý III/2025.
“Đề nghị các đồng chí nghiên cứu, tiếp thu và triển khai thực hiện đảm bảo đầy đủ, dứt điểm tất cả các nội dung kiến nghị tại Kết luận thanh tra theo đúng quy định của pháp luật”, Vụ trưởng Vụ I Hoàng Hưng đề nghị.
Sẽ thực hiện nghiêm các kiến nghị tại Kết luận thanh tra
Tại buổi công bố, bà Trần Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch – Kiến trúc cho biết, với trách nhiệm quản lý nhà nước trong lĩnh vực quy hoạch xây dựng và quản lý thực hiện quy hoạch xây dựng, Bộ Xây dựng đã nhận thức rõ nội dung Đoàn thanh tra đã chỉ ra, gồm: Công tác ban hành văn bản quy phạm pháp luật; công tác tổ chức lập các quy hoạch xây dựng thuộc thẩm quyền; công tác thẩm định các dự án đầu tư xây dựng; việc triển khai các công tác liên quan đến phát triển đô thị, phát triển nhà ở, thanh tra, kiểm tra, hướng dẫn.
 |
| Bà Trần Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch – Kiến trúc, Bộ Xây dựng phát biểu ý kiến. (Ảnh: Minh Nguyệt) |
Vụ trưởng Vụ Quy hoạch – Kiến trúc trân trọng cảm ơn Đoàn thanh tra, Cục V đã có những nhận định, nội dung đầy đủ, xác đáng. Đồng thời, khẳng định Bộ Xây dựng sẽ tiếp thu và thực hiện, triển khai các nội dung để khắc phục những tồn tại, hạn chế được chỉ ra trong Kết luận thanh tra./.
(Nguồn: ThanhtraVietNam)
Phân cấp, phân quyền trong thực hiện thủ tục hành chính được đẩy mạnh
Mục tiêu của Chương trình là kế thừa các kết quả đạt được của Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 12/5/2020 của Chính phủ ban hành Chương trình cắt giảm, đơn giản hóa quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh giai đoạn 2020 – 2025, tiếp tục tập trung rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC), điều kiện đầu tư kinh doanh đạt mục tiêu cụ thể như sau:
Năm 2025: Cắt giảm, đơn giản hoá ngay TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh bảo đảm bãi bỏ ít nhất 30% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết; giảm ít nhất 30% thời gian giải quyết của các TTHC, 30% chi phí tuân thủ TTHC.
100% TTHC liên quan đến doanh nghiệp được thực hiện trực tuyến, thông suốt, liền mạch, hiệu quả, bảo đảm minh bạch, giảm tối đa giấy tờ. 100% TTHC được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh.
Đồng thời, hoàn thành việc thực thi 100% phương án về phân cấp thẩm quyền giải quyết TTHC đã được phê duyệt tại Quyết định số 1015/QĐ-TTg ngày 30/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ.
100% TTHC nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước và trong từng cơ quan hành chính nhà nước được rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, thời gian giải quyết, chi phí thực hiện và sửa đổi, hoàn thiện để phù hợp với việc thực hiện tinh gọn, sắp xếp bộ máy, đồng thời bảo đảm thông suốt, hiệu quả.
 |
| Toạ đàm về cải cách hành chính do Thanh tra Chính phủ tổ chức. (ảnh: PV) |
Năm 2026 cắt giảm, đơn giản hoá 100% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết
Năm 2026: Cắt giảm, đơn giản hoá 100% điều kiện đầu tư kinh doanh không cần thiết hoặc mâu thuẫn, chồng chéo hoặc quy định chung chung, không cụ thể, không rõ ràng; bãi bỏ 100% điều kiện đầu tư kinh doanh của các ngành, nghề không thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện của Luật Đầu tư.
Cắt giảm 50% thời gian giải quyết TTHC, 50% chi phí tuân thủ TTHC so với năm 2024; 100% TTHC quy định tại quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn bắt buộc áp dụng phải được công bố, rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa; 100% chế độ báo cáo của doanh nghiệp được thực hiện điện tử.
100% TTHC nội bộ trong từng cơ quan hành chính nhà nước được thực hiện quản trị nội bộ trên môi trường điện tử.
100% thông tin, giấy tờ, tài liệu trong các TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh chỉ cung cấp một lần cho cơ quan hành chính nhà nước và 100% TTHC đủ điều kiện được thực hiện trực tuyến toàn trình.
2 cắt giảm, 1 đẩy mạnh
Nội dung Chương trình thực hiện gồm: 1- Cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; 2- Cắt giảm, đơn giản hóa TTHC nội bộ; 3- Đẩy mạnh thực hiện TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
Về việc cắt giảm, đơn giản hóa TTHC liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, các Bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa TTHC thuộc phạm vi quản lý; Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa đối với TTHC được quy định tại văn bản của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân. Cụ thể như sau: Tổng hợp, thống kê danh mục thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh; cắt giảm, đơn giản hóa TTHC dựa trên ứng dụng công nghệ, tái sử dụng dữ liệu; cắt giảm, đơn giản hóa TTHC gắn với sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong thực hiện TTHC; cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh và chuyển giao một số hoạt động hoặc thủ tục cấp phép cho doanh nghiệp và các tổ chức xã hội đảm nhiệm.
Chương trình nêu rõ, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC nội bộ gồm: TTHC nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước; TTHC nội bộ trong từng cơ quan hành chính nhà nước. Trong đó, Chính phủ yêu cầu Bộ, cơ quan ngang bộ khẩn trương hoàn thành thực thi các phương án cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính nội bộ theo đúng lộ trình đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt; công bố, công khai đầy đủ các thủ tục hành chính nội bộ giữa các cơ quan hành chính nhà nước trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính, hoàn thành trước ngày 30/4/2025.
Về đẩy mạnh thực hiện TTHC không phụ thuộc vào địa giới hành chính, Chính phủ nêu rõ các nhiệm vụ gồm: Đẩy mạnh cung cấp thủ tục hành chính trên môi trường điện tử; đổi mới toàn diện việc tiếp nhận, giải quyết, trả kết quả thực hiện TTHC theo hướng không phụ thuộc vào địa giới hành chính.
Trong đó, Bộ, cơ quan ngang bộ triển khai cung cấp thủ tục hành chính trên môi trường điện tử đối với thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết hoặc được cung cấp dịch vụ công trực tuyến thống nhất trên toàn quốc. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh triển khai thực hiện đối với thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết. Thực hiện số hóa 100% hồ sơ, kết quả giải quyết thủ tục hành chính; hoàn thành xây dựng, nâng cấp, phát triển các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, kết nối, chia sẻ dữ liệu phục vụ thực hiện thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công. Hoàn thiện, nâng cấp Cổng Dịch vụ công quốc gia, các Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính cấp bộ, cấp tỉnh, bảo đảm phát triển Cổng Dịch vụ công quốc gia trên Trung tâm dữ liệu quốc gia trở thành điểm “một cửa số” duy nhất, cung cấp các dịch vụ công trực tuyến tập trung của quốc gia. Thời hạn hoàn thành: Đối với thủ tục hành chính liên quan đến doanh nghiệp hoàn thành trước ngày 31/12/2025; đối với các thủ tục hành chính còn lại theo lộ trình đến năm 2026.
Bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức tiếp nhận, giải quyết, trả kết quả thực hiện thủ tục hành chính theo hướng không phụ thuộc vào địa giới hành chính đối với thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền giải quyết. Cụ thể: Xây dựng quy trình nội bộ và quy trình điện tử thủ tục hành chính để đảm bảo tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh tại tất cả Bộ phận một cửa thuộc phạm vi cấp tỉnh. Tiếp tục điều chỉnh hoặc mở rộng quy trình nội bộ, quy trình điện tử để thực hiện tiếp nhận và trả kết quả thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc.
Tổ chức, hoàn thiện Bộ phận một cửa theo hướng thực hiện thủ tục hành chính không phụ thuộc vào địa giới hành chính thuộc phạm vi cấp tỉnh và mở rộng dần đối với phạm vi toàn quốc. 05 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Bình Dương) tiếp tục tổ chức thực hiện thí điểm Trung tâm phục vụ hành chính công một cấp trực thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh theo đúng chỉ đạo của Chính phủ tại Nghị quyết số 108/NQ-CP ngày 10/7/2024 và Nghị quyết số 188/NQ-CP ngày 11/10/2024…
(Nguồn: ThanhtraVietNam)
Thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025 và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc khẩn trương xây dựng Luật Thanh tra (sửa đổi) để trình Chính phủ trong tháng 3/2025 và trình Quốc hội tại kỳ họp sau ngày 10/4/2025, Thanh tra Chính phủ đã phối hợp với các cơ quan liên quan để xây dựng dự thảo mới theo trình tự, thủ tục rút gọn. Việc này cho thấy sự quyết tâm cao của Chính phủ trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về thanh tra.
Để đảm bảo tính dân chủ và khoa học, Thanh tra Chính phủ đã đề nghị các Bộ, ngành, địa phương, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Kiểm toán nhà nước tham gia ý kiến bằng văn bản đối với dự thảo và tờ trình. Hồ sơ dự thảo được công khai trên Cổng thông tin điện tử của Thanh tra Chính phủ để thu thập rộng rãi ý kiến đóng góp trước ngày 25/3/2025.
 |
| Việc hoàn thiện dự thảo Luật Thanh tra 2025 không chỉ tập trung vào kiện toàn cơ cấu tổ chức mà còn hướng đến nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra. |
Hoàn thiện cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan thanh tra
Dự thảo Luật Thanh tra (sửa đổi) năm 2025 tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm của Thanh tra Chính phủ trong quản lý nhà nước về công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trên phạm vi cả nước. Tuy nhiên, dự thảo cũng có những điều chỉnh quan trọng về cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan thanh tra khác.
Theo dự thảo Luật Thanh tra (sửa đổi) năm 2025, cơ quan thanh tra gồm: Thanh tra Chính phủ; Thanh tra tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Cơ quan thanh tra trong Quân đội nhân dân, Công an nhân dân, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thanh tra Cơ yếu và Cơ quan thanh tra được thành lập theo điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.
Một trong những điểm đáng chú ý là việc dự thảo Luật Thanh tra (sửa đổi) năm 2025 liệt kê cụ thể hơn các cơ quan thanh tra ở cấp trung ương, đặc biệt là các cơ quan được thành lập theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Cụ thể, theo Điều 7, các đơn vị như Thanh tra Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, Thanh tra Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Thanh tra Cục Hàng không Việt Nam và Thanh tra Ủy ban Chứng khoán nhà nước được xác định rõ ràng là các cơ quan thanh tra thuộc diện này. Sự thay đổi này cho thấy sự chú trọng hơn đến vai trò và vị thế pháp lý của các cơ quan thanh tra chuyên ngành đặc thù ở cấp quốc gia.
Sửa đổi, bổ sung quy trình, thủ tục tiến hành thanh tra
Dự thảo Luật Thanh tra 2025 có những điều chỉnh về trình tự, thủ tục tiến hành thanh tra, bao gồm cả việc gia hạn thời hạn thanh tra trong các trường hợp phức tạp và đặc biệt phức tạp. Dự thảo cũng quy định cụ thể về việc xử lý chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động thanh tra giữa các cơ quan thanh tra và với cơ quan kiểm toán nhà nước.
Việc lập, bàn giao và quản lý hồ sơ thanh tra cũng được quy định rõ ràng. Dự thảo làm rõ hơn về việc thu thập thông tin trong giai đoạn chuẩn bị thanh tra, xây dựng và phổ biến kế hoạch tiến hành thanh tra, công bố quyết định thanh tra, địa điểm và thời gian làm việc của Đoàn thanh tra, kết thúc việc tiến hành thanh tra trực tiếp, yêu cầu đối tượng thanh tra giải trình làm rõ thêm những vấn đề trong dự thảo kết luận thanh tra, tham khảo ý kiến của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan về dự thảo kết luận thanh tra, và tổ chức họp tổng kết hoạt động của Đoàn thanh tra.
Những thay đổi quan trọng về thanh tra lại và các biện pháp nghiệp vụ
Dự thảo Luật Thanh tra 2025 quy định cụ thể hơn về căn cứ tiến hành thanh tra lại, bao gồm các trường hợp ban hành quyết định thanh tra, kết luận thanh tra trái thẩm quyền, có vi phạm nghiêm trọng về trình tự thủ tục, có sai lầm trong áp dụng pháp luật, nội dung kết luận thanh tra không phù hợp với chứng cứ, người tiến hành thanh tra có hành vi làm sai lệch hồ sơ vụ việc hoặc cơ quan cấp trên phát hiện dấu hiệu vi phạm chưa được làm rõ.
Quyết định thanh tra lại phải nêu rõ căn cứ, phạm vi, nội dung, đối tượng, thời hạn và thành lập Đoàn thanh tra lại. Kết luận thanh tra lại có hiệu lực thi hành và thay thế kết luận thanh tra trước đó đối với nội dung được thanh tra lại.
Về các biện pháp nghiệp vụ, dự thảo quy định chi tiết về trưng cầu giám định, phong tỏa tài khoản của đối tượng thanh tra khi có dấu hiệu tẩu tán tài sản hoặc không thực hiện quyết định thu hồi tài sản, và thu hồi tài sản bị chiếm đoạt, chiếm giữ, sử dụng trái phép hoặc bị thất thoát do hành vi trái pháp luật gây ra.
Tăng cường theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra
Chương VII của dự thảo Luật Thanh tra năm 2025 quy định chi tiết về theo dõi, đôn đốc và kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra, quyết định xử lý về thanh tra. Thẩm quyền, đối tượng và hình thức theo dõi, đôn đốc được quy định rõ ràng. Nội dung theo dõi và đôn đốc cũng được cụ thể hóa.
Dự thảo cũng quy định về căn cứ, quyết định, thời hạn và nội dung kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra. Báo cáo kết quả kiểm tra và việc xử lý kết quả kiểm tra cũng được quy định chi tiết, bao gồm cả việc kiến nghị xử lý kỷ luật, xử lý sai phạm kinh tế, xử phạt vi phạm hành chính, xem xét trách nhiệm người đứng đầu và kiến nghị thanh tra lại hoặc xem xét lại các kết luận, kiến nghị, quyết định xử lý về thanh tra.
Hoàn thiện cơ chế giải quyết khiếu nại, kiến nghị liên quan đến hoạt động và kết luận thanh tra
Chương VIII của dự thảo Luật Thanh tra năm 2025 quy định về giải quyết khiếu nại, phản ánh về hoạt động thanh tra và giải quyết khiếu nại về nội dung trong kết luận thanh tra. Các quy định về thẩm quyền và trình tự, thủ tục giải quyết có những sửa đổi để đảm bảo quyền của đối tượng thanh tra và các bên liên quan, đồng thời tăng cường tính minh bạch và hiệu quả của quá trình giải quyết khiếu nại, kiến nghị. Đối với khiếu nại về nội dung trong kết luận thanh tra, dự thảo cũng quy định cụ thể về thẩm quyền, thời hạn gửi và giải quyết khiếu nại.
Mặt khác, dự thảo Luật Thanh tra 2025 tăng cường quy định về xử lý vi phạm trong việc thực hiện kết luận thanh tra đối với người đứng đầu cơ quan, tổ chức là đối tượng thanh tra và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Các hình thức xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm cũng được quy định cụ thể. Đối với người không phải là cán bộ, công chức, viên chức có hành vi vi phạm thì tùy theo tính chất, mức độ có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Những điểm mới trong dự thảo Luật Thanh tra năm 2025 thể hiện quyết tâm cao của Nhà nước trong việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về thanh tra, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và nâng cao hiệu quả công tác này. Với những quy định chặt chẽ và cụ thể hơn, Luật Thanh tra sửa đổi được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng vào việc phòng ngừa, phát hiện và xử lý hiệu quả các hành vi vi phạm pháp luật, tham nhũng, tiêu cực, góp phần xây dựng một bộ máy nhà nước trong sạch, vững mạnh./.
(Nguồn: ThanhtraVietNam)
 |
| Tổng Bí thư Tô Lâm chủ trì làm việc với Đảng ủy Thanh tra Chính phủ và các cơ quan, đơn vị và thành phố Hà Nội. (Ảnh: ĐĂNG KHOA) |
Tổng Bí thư ghi nhận nỗ lực của Thanh tra Chính phủ trong việc tiếp dân và giải quyết đơn thư thời gian qua. Tuy nhiên, tình hình khiếu kiện vẫn phức tạp, đặc biệt tại một số địa phương, với 220 vụ việc nổi cộm từ 50 tỉnh, thành, chủ yếu liên quan đến đất đai (chiếm hơn 75%), bao gồm đền bù, thu hồi đất, tái định cư.
Nguyên nhân chủ quan được nhấn mạnh là do cấp ủy, chính quyền địa phương thiếu trách nhiệm, buông lỏng quản lý, hạn chế trong đối thoại và giải quyết thấu đáo quyền lợi người dân.
 |
| Các đại biểu tham dự buổi làm việc. (Ảnh: ĐĂNG KHOA) |
Tổng Bí thư yêu cầu tập trung giải quyết dứt điểm 220 vụ việc phức tạp trong quý II/2025, không để phát sinh điểm nóng an ninh trật tự. Các cấp ủy, địa phương phải thực hiện nghiêm Kết luận 107-KL/TW và Quy định 11-QĐi/TW, tăng cường trách nhiệm người đứng đầu trong tiếp dân, đối thoại và xử lý khiếu nại. Địa phương nào để xảy ra khiếu kiện đông người, gây mất trật tự, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm. Ủy ban Kiểm tra Trung ương sẽ kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm.
Thanh tra Chính phủ được giao chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành hướng dẫn địa phương giải quyết triệt để các vụ việc, đồng thời đề xuất sửa đổi pháp luật nếu có vướng mắc. Công tác đối thoại, tuyên truyền cần được đẩy mạnh để tạo đồng thuận.
 |
| Toàn cảnh hội nghị. (Ảnh: ĐĂNG KHOA) |
Các cơ quan như Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ, TP. Hà Nội phối hợp bảo đảm an ninh trật tự, đặc biệt trong các dịp sự kiện lớn. Lực lượng công an cần nắm tình hình, ngăn chặn kịp thời các hành vi lợi dụng khiếu nại gây rối.
Ngoài ra, Thanh tra Chính phủ cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong tiếp dân, xử lý đơn thư, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo, đảm bảo liên thông giữa các cấp, ngành, tạo chuyển biến rõ nét trong thời gian tới. Văn phòng Trung ương sẽ theo dõi, đôn đốc và báo cáo kết quả thực hiện hằng tháng./.
Chiều 17/3/2025, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chủ trì buổi làm việc với Thường vụ Đảng ủy Thanh tra Chính phủ (TTCP) để thảo luận về công tác thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo của người dân. Tham dự buổi làm việc có các đồng chí: Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Lê Hoài Trung, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Trần Hồng Hà, Phó Thủ tướng Chính phủ; Đoàn Hồng Phong, Tổng Thanh tra Chính phủ; cùng đại diện các bộ, ban, ngành Trung ương và thành phố Hà Nội.
 |
| Tổng Bí thư Tô Lâm (Ảnh: TTXVN ) |
Theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, trong thời gian tới, TTCP tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Trước hết, TTCP cần khẩn trương triển khai đề án sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra theo hướng tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, đồng bộ với chủ trương sắp xếp lại đơn vị hành chính các cấp. Song song đó, cần rà soát, sửa đổi, tham mưu bổ sung và hoàn thiện hệ thống pháp luật về thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Đặc biệt, TTCP được giao đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động tiếp công dân, xử lý đơn thư, khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về công tác này, đảm bảo tính liên thông giữa các cơ quan, ngành, địa phương.
Tổng Bí thư cũng yêu cầu TTCP chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương hướng dẫn, đôn đốc các địa phương giải quyết dứt điểm 220 vụ việc khiếu kiện phức tạp tồn đọng kéo dài trong quý II/2025, không để phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự.
Đồng thời, cần tăng cường đối thoại, tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành pháp luật và kết quả giải quyết của cơ quan có thẩm quyền.
Đối với các cơ quan khác, Tổng Bí thư giao Ủy ban
Kiểm tra Trung ương kiểm tra, xem xét trách nhiệm nghiêm minh với từng vụ việc, từng địa phương thiếu trách nhiệm để xảy ra khiếu kiện đông người lên Trung ương. Đảng ủy Công an Trung ương được yêu cầu chỉ đạo lực lượng công an nắm chắc tình hình, tham mưu xử lý kịp thời ngay từ cơ sở, đấu tranh hiệu quả với các thế lực thù địch lợi dụng khiếu nại, tố cáo để chống phá Đảng, Nhà nước. Văn phòng Trung ương phối hợp với TTCP theo dõi, đôn đốc và báo cáo tiến độ thực hiện hàng tháng.
Trước đó, theo báo cáo của đồng chí Đoàn Hồng Phong, Tổng Thanh tra Chính phủ, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, ngành Thanh tra đã giải quyết khối lượng lớn công việc, bảo đảm quyền lợi cho nhiều cá nhân, tổ chức, thu hồi tài sản cho Nhà nước, đồng thời kiến nghị xử lý các sai phạm, góp phần tăng cường niềm tin của nhân dân vào Đảng và Nhà nước. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại 220 vụ việc khiếu kiện phức tạp kéo dài cần tập trung giải quyết trong Quý II/ năm 2025, cùng với việc tiếp tục thực hiện các chỉ đạo về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong lĩnh vực này./.
Luật Thanh tra được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 14/12/2022 và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2023 (gọi tắt là Luật Thanh tra năm 2022). Tiếp đến ngày 30/6/2023 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành Nghị định số 43/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thanh tra (gọi tắt là Nghị định số 43), Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/8/2023. Ngày 11/01/2024 Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ban hành Nghị định số 03/2024/NĐ-CP quy định về cơ quan thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành và hoạt động của cơ quan được giao thực hiện chức năng thanh tra chuyên ngành (gọi tắt là Nghị định số 03), Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2024.
Trong suốt thời gian từ khi Luật Thanh tra năm 2022 và 02 Nghị định nêu trên có hiệu thi hành, hoạt động thanh tra vẫn còn nhiều vướng mắc trong quá trình tiến hành thanh tra, chất lượng, hiệu lực, hiệu quả và tính chuyên nghiệp của hoạt động thanh tra chưa thể hiện rõ nét, kết luận thanh tra vẫn chậm được ban hành… Những nội dung cụ thể để tạo sự thuận lợi cho cơ quan thực hiện chức năng thanh tra, người tiến hành thanh tra chưa được đưa ra mà chỉ mang tính chung chung, như: Thu thập thông tin trước khi tiến hành thanh tra, trách nhiệm của Trưởng đoàn thanh tra trong việc phổ biến kế hoạch tiến hành thanh tra, trong việc phân công nhiệm vụ cho thành viên Đoàn thanh tra, báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ của thành viên Đoàn thanh tra, xây dựng dự thảo báo cáo kết quả thanh tra, dự thảo kết luận thanh tra, họp tổng kết hoạt động Đoàn thanh tra, giám sát hoạt động Đoàn thanh tra, thẩm định dự thảo kết luận thanh tra, xử lý các hành vi vi phạm…và các mẫu để thực thi đồng bộ, thống nhất chưa có. Đây chính là những trở ngại, dào cản rất lớn (khó giải quyết và khó thực hiện) khi tiến hành các cuộc thanh tra đối với các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra.
 |
Ngày 18/12/2024 Thanh tra Chính phủ ban hành Thông tư số 08/2024/TT-TTCP (gọi tắt là Thông tư số 08) hướng dẫn thực hiện quy định về trình tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra, Thông tư này có hiệu lực thi hành từ ngày 03/2/2025. Thông tư 08 đã quy định cụ thể về vấn đề thu thập thông tin trước khi tiến hành một cuộc thanh tra, nội dung này nhằm tránh việc lợi dụng thu thập thông tin để sách nhiễu, tiêu cực; trách nhiệm của Trưởng đoàn thanh tra trong việc phổ biến kế hoạch tiến hành thanh tra khi được phê duyệt, việc phân công nhiệm vụ cho thành viên Đoàn thanh tra, điều này nhằm tạo điều kiện thuận lợi, dễ dàng cho công tác kiểm tra, giám sát; trách nhiệm của Đoàn thanh tra trong việc báo cáo tiến độ tiến hành thanh tra theo yêu cầu của người ra quyết định thanh tra, chính nội dung này là cơ sở để nâng cao chất lượng cuộc thanh tra, là chìa khóa để bảo đảm tiến độ thanh tra, khắc phục hạn chế trong hoạt động thanh tra; báo cáo tiến độ thực hiện nhiệm vụ, báo cáo đột xuất theo yêu cầu của Trưởng đoàn thanh tra và báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ thanh tra của thành viên Đoàn thanh tra, điều này sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm của thành viên Đoàn thanh tra trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao; về xây dựng dự thảo báo cáo kết quả thanh tra, điều này nhằm phát huy trí tuệ tập thể, bảo đảm tính chính xác, khách quan, công khai, minh bạch của báo cáo kết quả thanh tra; xây dựng dự thảo kết luận thanh tra, đây là điều cần thiết để người ra quyết định thanh tra chỉ đạo Trưởng đoàn thanh tra họp, yêu cầu đối tượng thanh tra báo cáo, giải trình, làm rõ thêm những vấn đề trong dự thảo kết luận thanh tra; họp tổng kết hoạt động của Đoàn thanh tra, nội dung này hết sức cần thiết vì tổng kết hoạt động của Đoàn thanh tra nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ thanh tra, qua đó rút ra được các bài học kinh nghiệm về tổ chức cuộc thanh tra, chỉ đạo điều hành hoạt động thanh tra…nhằm nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra, đề xuất khen thưởng cũng như kiểm điểm trách nhiệm của từng cá nhân; về giám sát hoạt động của Đoàn thanh tra, nội dung này đã quy định rõ những trường hợp không được giao nhiệm vụ giám sát để tránh xung đột lợi ích theo quy định của pháp luật; về thẩm định dự thảo kết luận thanh tra, Thông tư số 08 đã hướng dẫn cụ thể về chuẩn hóa hồ sơ thẩm định, quá trình thẩm định, trong đó bắt buộc người thực hiện thẩm định phải có trách nhiệm nghiên cứu hồ sơ để đưa ra các đánh giá về nội dung dự thảo kết luận thanh tra, việc tuân thủ thể thức hoặc trình tự thủ tục xây dựng dự thảo kết luận thanh tra, việc áp dụng pháp luật đối với các nội dung trong dự thảo kết luận thanh tra, kết thúc thẩm định, người thực hiện thẩm định phải xây dựng báo cáo kết quả thẩm định…nhằm góp phần nâng cao chất lượng kết luận thanh tra.
Vấn đề xử lý các hành vi vi phạm của người tiến hành thanh tra, người thực hiện giám sát, người thực hiện thẩm định Thông tư số 08 đã quy định rõ, như: lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật, sách nhiễu, gây khó khăn, phiền hà cho đối tượng thanh tra; lạm quyền trong quá trình tiến hành thanh tra; thanh tra không đúng thẩm quyền, không đúng với nội dung quyết định thanh tra, kế hoạch tiến hành thanh tra đã được phê duyệt; cố ý không ra quyết định thanh tra khi phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật mà theo quy định của pháp luật phải tiến hành thanh tra, bao che cho đối tượng thanh tra, cố ý kết luận sai sự thật, kết luận, quyết định, xử lý trái pháp luật, không kiến nghị khởi tố và chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm được phát hiện qua thanh tra đến cơ quan điều tra để xem xét, quyết định việc khởi tố vụ án hình sự theo quy định của pháp luật; nhận hối lộ, môi giới hối lộ trong hoạt động thanh tra; tiết lộ thông tin, tài liệu liên quan đến cuộc thanh tra khi kết luận thanh tra chưa được công khai; can thiệp trái pháp luật vào hoạt động thanh tra; tác động làm sai lệch kết quả thanh tra, kết luận, kiến nghị thanh tra; không báo cáo hành vi vi phạm pháp luật đã được phát hiện, báo cáo, kết luận không đúng với tính chất, mức độ của hành vi vi phạm; làm sai lệch hồ sơ thanh tra; giả mạo, sửa chữa, tiêu hủy tài liệu, chứng cứ nhằm kết luận, báo cáo sai sự thật; chiếm đoạt hồ sơ thanh tra…Các hành vi vi phạm đều bị xử lý tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của các hành vi vi phạm, Thông tư số 08 cũng hướng dẫn rõ trình tự thủ tục, thẩm quyền xử lý kỷ luật, hướng dẫn cụ thể ai là người chủ trì kiểm điểm, tổ chức làm rõ trách nhiệm để có biện pháp xử lý vi phạm…Thông tư số 08 cũng đã ban hành 51 mẫu văn bản kèm theo. Các mẫu văn bản này đã tạo sự đồng bộ, thống nhất trong hoạt động thanh tra, tạo sự thuận lợi cho các cơ quan thực hiện chức năng thanh tra.
 |
Như vậy, cùng với Luật Thanh tra năm 2022, Nghị định số 43, Nghị định số 03, Thông tư số 08 và các quy định khác của pháp luật có liên quan chính là hành lang pháp lý để tiến hành một cuộc thanh tra, đã góp phần giải quyết các vướng mắc trong hoạt động thanh tra, hành lang pháp lý này quy định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ trình tự, thủ tục đồng thời những hành vi vi phạm sẽ bị xử lý chính là lời cảnh tỉnh, dăn đe cho mỗi cán bộ thanh tra, người tiến hành thanh tra, người thực hiện giám sát, người thực hiện thẩm định phải bảo đảm tuân thủ pháp luật, công tâm, khách quan khi thi hành nhiệm vụ, đó cũng chính là những cảnh báo cho cán bộ thanh tra còn hạn chế về năng lực cần phải chủ động trong việc thực hiện thanh tra, cần phối hợp tốt giữa các thành viên, tranh thủ ý kiến của thành viên, sự chỉ đạo của Trưởng đoàn thanh tra, báo cáo kịp thời các tình huống phát sinh với Trưởng đoàn thanh tra và người ra quyết định thanh tra, cán bộ thanh tra phải không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, tinh thông nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp thật tốt.
Như vậy, việc chuẩn hóa trình tự, thủ tục và mẫu các văn bản sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả các cuộc thanh tra, kết luận thanh tra sẽ khắc phục được việc ban hành chậm và quá trình thanh tra người tiến hành thanh tra, người thực hiện giám sát, người thực hiện thẩm định phải thực hiện nghiêm các quy định, từ đó đưa hoạt động thanh tra theo hướng chuyên nghiệp và hiệu quả.
Trưởng khoa Nghiệp vụ Thanh tra
Trường Cán bộ Thanh tra