Ngày 01/04/2026, Ban chủ nhiệm đề tài khoa học cấp cơ sở: “Uỷ quyền tiếp công dân của thủ trưởng cơ quan hành chính Nhà nước” tổ chức Hội thảo hoàn thiện đề cương nghiên cứu. ThS. Đặng Thuỳ Trâm, Trưởng phòng Quản trị – Tài vụ, Trường CBTT – Chủ nhiệm đề tài, chủ trì Hội thảo.
Theo ThS. Đặng Thuỳ Trâm, Tiếp công dân không chỉ là một thủ tục hành chính đơn thuần, mà là “cầu nối” trực tiếp nhất giữa Nhà nước và Nhân dân, là thước đo năng lực điều hành và tính dân chủ của bộ máy chính quyền.
Luật Tiếp công dân năm 2013 ra đời đã đánh dấu một bước tiến quan trọng, trong đó quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước (Thủ trưởng) trong việc tiếp công dân định kỳ. Quy định này xuất phát từ một thực tế khách quan: Thủ trưởng là người nắm giữ thẩm quyền quyết định cao nhất trong cơ quan, là người có đủ năng lực và vị thế để giải quyết dứt điểm các vướng mắc, khiếu nại của người dân ngay tại cơ sở.
Sự hiện diện của người đứng đầu tại buổi tiếp dân không chỉ mang ý nghĩa giải quyết công việc mà còn thể hiện sự tôn trọng của chính quyền đối với nhân dân. Theo quy định của Luật tiếp công dân thì thủ trưởng các cơ quan hành chính nhà nước không được ủy quyền tiếp công dân.
Cũng theo ThS. Đặng Thuỳ Trâm, bên cạnh trách nhiệm trực tiếp, pháp luật và thực tiễn quản lý cũng đặt ra vấn đề về cơ chế “uỷ quyền” hoặc phân công cấp phó thực hiện nhiệm vụ này trong những trường hợp bất khả kháng. Đây chính là “điểm mờ” nhạy cảm mà nếu không được nghiên cứu thấu đáo, nó sẽ biến từ một cơ chế linh hoạt thành một “lỗ hổng” để trốn tránh trách nhiệm.
Luật Tiếp công dân năm 2013 ra đời đã tạo bước tiến quan trọng khi quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan hành chính Nhà nước trong việc tiếp công dân định kỳ. Đặc biệt, pháp luật hiện hành quy định thủ trưởng các cơ quan hành chính Nhà nước không được uỷ quyền việc tiếp công dân.
Thực tiễn trong những năm qua cho thấy tỷ lệ người đứng đầu cơ quan hành chính nhà nước trực tiếp tiếp công dân định kỳ ở nhiều địa phương còn rất thấp thậm chí có nơi mang tính hình thức.
Tình trạng ủy quyền tiếp công dân tại bộ, ngành, địa phương vẫn còn nhiều. Trong đó, Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ ủy quyền tiếp công dân chiếm 41% số buổi theo quy định. Việc không thực hiện tiếp công dân theo đúng quy định của thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước gây ra nhiều hệ lụy đối với công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo.
Với mục tiêu làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng, tác động đối với xã hội và đề xuất giải pháp về uỷ quyền tiếp công dân của thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước. Đề được kết cấu gồm 03 Chương: i) Cơ sở lý lý luận về uỷ quyền tiếp công dân của thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước; ii) Thực trạng pháp luật và thực tiễn uỷ quyền tiếp công dân của thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước; iii) Quan điểm, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về uỷ quyền trong tiếp công dân của thủ trưởng cơ quan hành chính nhà nước.
Góp ý tại Hội thảo, các đại biểu cũng nhấn mạnh, việc nghiên cứu đề tài này còn có ý nghĩa quan trọng trong việc cụ thể hoá các chủ trương của Đảng. Quy định số 11-QĐi/TW năm 2019 của Bộ Chính trị (được bổ sung, hoàn thiện năm 2025) đã nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân.
Do đó, việc hoàn thiện cơ chế pháp lý về uỷ quyền tiếp công dân không chỉ nhằm khắc phục bất cập hiện tại mà còn bảo đảm sự đồng bộ giữa kỷ luật của Đảng và pháp luật của Nhà nước.
Ban chủ nhiệm cần tiếp cận vấn đề theo hướng không phủ nhận vai trò của uỷ quyền, mà xây dựng cơ chế uỷ quyền hợp lý, minh bạch và có kiểm soát.
Các đại biểu cũng đề xuất bổ sung quy định cụ thể về điều kiện, trình tự, thủ tục uỷ quyền; làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng chủ thể; đồng thời tăng cường cơ chế giám sát, kiểm tra trong quá trình thực hiện.
Về định hướng nghiên cứu, đề tài cần hệ thống hoá khái niệm, đặc điểm, vai trò của uỷ quyền tiếp công dân; mở rộng phân tích không chỉ trong tiếp dân định kỳ, đột xuất mà cả trong hoạt động đối thoại; đồng thời rà soát, đề xuất giải pháp phù hợp nhằm khắc phục những khó khăn, bất cập hiện nay.
Kết thúc Hội thảo, Chủ nhiệm đề tài phát biểu tiếp thu ý kiến góp ý của đại biểu tham dự để hoàn thiện đề cương và triển khai nghiên cứu đề tài trong thời gian tới./.