Ngày 16/3/2026, Ban chủ nhiệm đề tài khoa học cấp Bộ: “Phòng, chống lãng phí qua hoạt động thanh tra” tổ chức Hội thảo hoàn thiện đề cương nghiên cứu. TS. Nguyễn Thị Hồng Thúy, Trưởng khoa Nghiệp vụ 2 – Trường Cán bộ Thanh tra – Chủ nhiệm đề tài, chủ trì Hội thảo.
TS. Nguyễn Thị Hồng Thúy cho biết, trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước luôn đặc biệt quan tâm đến công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí thông qua việc ban hành nhiều chủ trương, nghị quyết và chỉ thị quan trọng.
Đặc biệt, trong bài viết “Chống lãng phí”, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh cần thống nhất nhận thức rằng đấu tranh phòng, chống lãng phí là cuộc chiến chống “giặc nội xâm” đầy cam go, phức tạp, có vị trí tương đương với công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực nhằm xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Do đó, việc kiềm chế và ngăn chặn sự phát triển, lan rộng của các biểu hiện lãng phí là nhiệm vụ cấp thiết hiện nay.
Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025 đã đưa ra định nghĩa cụ thể về lãng phí. Theo đó, lãng phí là việc quản lý, khai thác và sử dụng tài chính công, tài sản công, tổ chức bộ máy, lao động, tài nguyên, năng lượng vượt định mức, tiêu chuẩn do cơ quan có thẩm quyền ban hành, hoặc sử dụng không hiệu quả, không đạt được mục tiêu đề ra, gây cản trở sự phát triển kinh tế – xã hội và làm lỡ cơ hội phát triển của đất nước.
Đáng chú ý, Luật Thanh tra năm 2025 đã bổ sung nhiều nội dung nhằm tăng cường hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí. Công tác phòng, chống lãng phí qua hoạt động thanh tra đã được tăng cường triển khai quyết liệt, bài bản, đạt được nhiều kết quả thiết thực, góp phần quan trọng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, hệ thống chính trị và phát triển kinh tế – xã hội.
Những năm qua, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Cục VII (trước đây là Vụ I, Thanh tra Chính phủ) được Tổng Thanh tra Chính phủ giao chủ trì, triển khai thực hiện thanh tra 2 chuyên đề. Cụ thể, đã ban hành Kế hoạch số 2350 ngày 30/12/2022 về triển khai chuyên đề thanh tra về quy hoạch và thực hiện quy hoạch xây dựng trong cả nước. Gần đây, Thanh tra Chính phủ cũng ban hành một số Kế hoạch nhằm thực hiện công tác phòng, chống lãng phí như: Kế hoạch số 4238/KH- TTCP ngày 25/6/2025, khởi động đợt thanh tra chuyên đề nhằm phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất thuộc sở hữu của các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp nhà nước; Kế hoạch số 1505/KH-TTCP, ngày 22/7/2025, thanh tra chuyên đề các dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, hiệu quả thấp, nguy cơ gây thất thoát, lãng phí.
Với mục tiêu nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp phòng, chống lãng phí qua hoạt động thanh tra. Đề tài được kết cấu gồm 03 chương: i) Cơ sở pháp lý luận về phòng, chống lãng phí qua hoạt động thanh tra; ii) Thực trạng phòng, chống lãng phí qua hoạt động thanh tra; iii) Quan điểm, giải pháp phòng, chống lãng phí qua hoạt động thanh tra.
Góp ý tại Hội thảo, các đại biểu cho rằng, trong bối cảnh Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về phòng, chống lãng phí đến năm 2035, yêu cầu đặt ra đối với ngành Thanh tra là phải tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận, pháp lý và thực tiễn cho công tác phòng, chống lãng phí. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng các nguồn lực quốc gia và góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Do đó, việc nghiên cứu đề tài “Phòng, chống lãng phí qua hoạt động thanh tra” là thực sự cần thiết.
Tuy nhiên, để đề tài hoàn thiện hơn chủ nhiệm đề tài cần tiếp tục rà soát, thống nhất rõ hơn về phạm vi và đối tượng nghiên cứu để bảo đảm tính tập trung và khả thi của đề tài. Việc xác định rõ phạm vi nghiên cứu, đặc biệt là giới hạn nội dung liên quan trực tiếp đến hoạt động thanh tra trong phòng, chống lãng phí, sẽ giúp đề tài tránh dàn trải, đồng thời làm nổi bật vai trò của cơ quan thanh tra trong phát hiện, ngăn ngừa và xử lý các hành vi gây lãng phí.
Bên cạnh đó, cần cụ thể hóa hơn các giải pháp trong chương cuối của đề tài, gắn với thực tiễn hoạt động của ngành thanh tra. Các giải pháp nên tập trung vào hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật; nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng; đồng thời phát huy vai trò giám sát của xã hội trong công tác phòng, chống lãng phí.
Kết thúc Hội thảo, Chủ nhiệm đề tài phát biểu tiếp thu ý kiến góp ý của đại biểu tham dự để hoàn thiện đề cương và triển khai nghiên cứu đề tài trong thời gian tới./.