Ngày 24/12/2025, Trường Cán bộ thanh tra tổ chức Hội nghị tư vấn tuyển chọn đề tài cấp bộ năm 2026 – 2027 “Hoạt động thanh tra trong môi trường điện tử” do TS. Trần Văn Long, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Thanh tra Chính phủ đăng ký làm chủ nhiệm. TS. Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ – Chủ tịch Hội đồng chủ trì Hội nghị.
Theo TS. Trần Văn Long, Luật Thanh tra năm 2025 được ban hành nhằm thể chế hóa hàng loạt chủ trương, kết luận quan trọng của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đặc biệt là Kết luận số 127-KL/TW về tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị và Kết luận số 134-KL/TW về Đề án sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Thanh tra trên môi trường điện tử, thanh tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử là một chính sách mới, được thể chế hóa lần đầu mang tính nguyên tắc tại Luật Giao dịch điện tử.
Thanh tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử được thể chế hoá trong Luật Thanh tra năm 2025, Nghị định số 216/2025/NĐ-CP ngày 05/8/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Thanh tra; Nghị định số 217/2025/NĐ- CP ngày 05/8/2025 của Chính phủ về hoạt động kiểm tra chuyên ngành.
Các quy định về thanh tra trực tuyến, từ xa dựa trên dữ liệu điện tử được tiếp cận theo hướng là phương thức tiến hành, không quy định cứng thành một quy trình đầy đủ, song song với quy trình thanh tra trực tiếp như hiện nay. Việc tiến hành thanh tra trực tuyến dựa trên dữ liệu điện tử, hay thanh tra trực tiếp, sử dụng cả dữ liệu giấy và dữ liệu điện tử để xác minh, làm rõ chỉ thực hiện ở một số khâu, một số nội dung trong quy trình tiến hành một cuộc thanh tra; tuỳ theo điều kiện cho phép thực hiện.
Thanh tra trực tuyến chủ yếu tiếp cận thực hiện ở một số khâu, giai đoạn trong trình tự, thủ tục tiến hành một cuộc thanh tra, như: Công bố quyết định thanh tra; công khai kết luận thanh tra; làm việc với đối tượng thanh tra từ xa …; kiểm tra, xác minh thông tin, tài liệu … là dữ liệu điện tử; thực hiện xem xét, đánh giá về trách nhiệm của đối tượng thanh tra dựa trên dữ liệu điện tử (nếu có) như hồ sơ, tài liệu, số liệu … nhất là những cơ quan, tổ chức, đơn vị được quản lý bằng hồ sơ, dữ liệu điện tử (thuế, hải quan, bảo hiểm xã hội … ); báo cáo trong quá trình tiến hành thanh tra thực hiện qua môi trường điện tử … Thanh tra trực tuyến, từ xa, dựa trên dữ liệu điện tử chủ yếu thực hiện khi hồ sơ, tài liệu … liên quan đến nội dung thanh tra được số hóa. Việc tiến hành này cần các điều kiện bảo đảm về an toàn thông tin, dữ liệu và các phương tiện, điều kiện thực hiện.
Hội đồng tư vấn tuyển chọn đề tài đánh giá: đề tài có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cao, phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về chuyển đổi số và hoàn thiện pháp luật về thanh tra.
Nội dung thuyết minh rõ mục tiêu, phạm vi nghiên cứu, phương pháp tiếp cận phù hợp, bám sát các quy định mới của Luật Thanh tra năm 2025 và các nghị quyết liên quan.Hội đồng đề nghị Ban Chủ nhiệm tiếp thu ý kiến góp ý, làm rõ hơn giải pháp và lộ trình thực hiện để nâng cao tính khả thi của đề tài.
Trên cơ sở cho điểm đánh giá, thuyết minh đề tài khoa học đã được Hội đồng phê duyệt thông qua dự kiến triển khai nghiên cứu giai đoạn 2026-2027.