Ngày 19/12, Trường Cán bộ thanh tra tổ chức Hội nghị tuyển chọn đề tài khoa học cấp bộ “Đổi mới cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn” do TS Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ làm chủ nhiệm. Ông Trần Huy Trường, Cục trưởng Cục XIII, Thanh tra Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng chủ trì hội nghị.
Theo TS. Trần Đăng Vinh Trong bối cảnh Chính phủ đang trình Quốc hội dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Phòng, chống tham nhũng, việc nghiên cứu chuyên sâu nhằm đề xuất đổi mới cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập ở cấp nghị định được xác định là yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính pháp lý, vừa xuất phát từ thực tiễn công tác phòng, chống tham nhũng.kiểm soát tài sản, thu nhập là một trong những trụ cột quan trọng nhất của chính sách phòng, chống tham nhũng và kiểm soát quyền lực Nhà nước. Thông qua cơ chế này, Nhà nước hướng tới xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức liêm chính, minh bạch, có trách nhiệm giải trình, góp phần củng cố niềm tin của xã hội đối với bộ máy công quyền.
Thực tiễn thời gian qua cho thấy, mặc dù công tác kê khai, công khai tài sản, thu nhập đã được triển khai đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị, song hiệu quả phát hiện và xử lý các trường hợp kê khai không trung thực còn hạn chế. Số vụ việc được phát hiện thông qua xác minh tài sản, thu nhập chưa tương xứng với yêu cầu đặt ra, trong khi việc giải trình nguồn gốc tài sản tăng thêm vẫn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc.
Sau khi Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 có hiệu lực, cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập đã có bước phát triển quan trọng, chuyển từ tiếp cận thiên về minh bạch sang tiếp cận theo hướng kiểm soát. Tuy nhiên, quá trình tổ chức thực hiện các văn bản hướng dẫn thi hành, đặc biệt là Nghị định số 130 của Chính phủ, đã bộc lộ không ít hạn chế mang tính hệ thống, ảnh hưởng đến hiệu lực, hiệu quả thực thi.
Trên cơ sở đánh giá thực tiễn và tổng quan nghiên cứu, đề tài xác định bốn nội dung nghiên cứu chính, trong đó trọng tâm là đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập theo hướng hiện đại, hiệu quả và khả thi.
Trước hết, đề tài tập trung xây dựng cơ sở lý luận và pháp lý về kiểm soát tài sản, thu nhập; làm rõ các khái niệm cốt lõi như kê khai, công khai, xác minh, giải trình và xử lý vi phạm; đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để rút ra bài học phù hợp với điều kiện của Việt Nam.
Hội đồng tư vấn tuyển chọn đề tài Thanh tra Chính phủ đánh giá cao cách tiếp cận khoa học, bám sát thực tiễn và tính khả thi của các giải pháp đề xuất; thống nhất phê duyệt đề tài, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026-2027, đồng thời bày tỏ kỳ vọng tạo ra những luận cứ khoa học và giá trị thực tiễn phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng trong thời gian tới.