Nhiệm vụ nghiên cứu xây dựng mô hình tổ chức Thanh tra Nhà nước theo ngành dọc được đề cập trong Kế hoạch số 06 của Bộ Chính trị về thực hiện kết luận Hội nghị lần thứ 3 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, vừa được Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành.

Nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt, báo cáo Bộ Chính trị trong 2026

Kế hoạch nêu cụ thể nhiều nhiệm vụ cụ thể của Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú. Ảnh: P.Thắng

Trong đó, Đảng ủy Quốc hội được giao đổi mới phương thức giám sát; thiết lập cơ chế kiểm soát hiệu quả, chia sẻ dữ liệu với thanh tra, kiểm toán để hậu kiểm triệt để.

Đảng ủy Quốc hội cũng được giao chủ trì, phối hợp Đảng ủy Chính phủ hoàn thiện cơ chế, chính sách pháp luật liên quan đến hoạt động của chính quyền địa phương trong một số lĩnh vực như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo; pháp luật về đất đai, tài nguyên, khoáng sản, tài nguyên rừng, pháp luật về tài chính, ngân sách.

Nội dung này theo kế hoạch của Bộ Chính trị phải hoàn thành trong năm 2027.

Kế hoạch của Bộ Chính trị cũng nêu rõ, Đảng ủy Chính phủ thực hiện nghiên cứu xây dựng khu kinh tế đặc biệt để tạo không gian phát triển mới.

Trên cơ sở đề xuất của các tỉnh, thành ủy, Đảng ủy Chính phủ nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu gắn với mục tiêu xây dựng cấp xã thực sự trở thành trung tâm vận hành mới ở cơ sở, báo cáo Bộ Chính trị.

Cùng với đó, Đảng ủy Chính phủ được giao thực hiện nghiên cứu xây dựng khung tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị, tổ chức trong hệ thống hành chính nhà nước (trung ương, cấp tỉnh, cấp xã) phù hợp với vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn ngành, lĩnh vực và địa bàn (đô thị đặc biệt, đô thị, đồng bằng, miền núi) bảo đảm 5 nguyên tắc cốt lõi.

Các nhiệm vụ trên, Đảng ủy Chính phủ phải hoàn thành trong năm 2026.

Giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập

Đáng chú ý, theo kế hoạch, Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục đại học công lập theo hướng: chuyển cơ sở giáo dục đại học đa ngành, đa lĩnh vực về Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc địa phương quản lý, sáp nhập, hợp nhất cơ sở giáo dục trên cùng địa bàn, trừ các cơ sở giáo dục thuộc lĩnh vực đặc thù. Đồng thời, giảm tối thiểu 20% đầu mối cơ sở giáo dục đại học công lập.

Kế hoạch của Bộ Chính trị nêu rõ, nhiệm vụ này phải hoàn thành trước ngày 1/4/2027.

Toàn cảnh phiên khai mạc Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV. Ảnh: P.Thắng

Với cơ sở giáo dục nghề nghiệp và thường xuyên, theo kế hoạch, sẽ sắp xếp, tổ chức lại theo hướng chuyển cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập trực thuộc bộ, ngành về địa phương quản lý, trừ một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc lĩnh vực đặc thù. Cùng với đó, giảm tối thiểu 30% số cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập (hoàn thành trước ngày 1/10/2026).

Đáng ủy Chính phủ cũng chỉ đạo sắp xếp, tổ chức lại theo hướng giảm các đầu mối bệnh viện, cơ sở giáo dục đại học trực thuộc Bộ Y tế và giảm đầu mối khối giám định pháp y và giám định tâm thần. Nhiệm vụ này phải hoàn thành trong năm 2026.

Nghiên cứu Thanh tra Nhà nước hoạt động theo cơ chế lãnh đạo “song trùng”

Với Ban Tổ chức Trung ương, Bộ Chính trị yêu cầu rà soát, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung các văn bản, quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế, công tác cán bộ; quy chế làm việc, quy chế phối hợp của các cấp ủy, tổ chức đảng để thống nhất, đồng bộ với Quy định thi hành Điều lệ Đảng, phù hợp với chủ trương thí điểm mô hình tổ chức đảng trong giai đoạn mới.

Ban Tổ chức Trung ương cũng được giao chủ trì nghiên cứu, xây dựng đề án sửa đổi, bổ sung chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc cấp ủy cấp tỉnh, cấp xã (trong đó có nội dung điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của ban tuyên giáo cấp ủy các cấp).

Các đại biểu tại Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV. Ảnh: P.Thắng

Nhiệm vụ này bảo đảm đồng bộ, thống nhất với đề án chuyển chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận từ Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương về Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương.

Đáng chú ý, Bộ Chính trị giao Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu xây dựng mô hình tổ chức theo ngành dọc đối với các cơ quan Nội chính, Kiểm tra của Đảng, Thanh tra Nhà nước, hoạt động theo cơ chế lãnh đạo “song trùng” cả ở Trung ương và địa phương. Việc này cần báo cáo Bộ Chính trị và hoàn thành trong tháng 10.

Ban Tổ chức Trung ương cũng được giao chủ trì, tham mưu Bộ Chính trị giao biên chế giai đoạn 2027-2031 cho các địa phương, cơ quan, đơn vị, tổ chức trong hệ thống chính trị (hoàn thành trong tháng 12/2026).

Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương cũng được giao nhiều nhiệm vụ. Trong đó, có việc chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo Trung ương khẩn trương tổ chức bàn giao, tiếp nhận chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận; tiến hành rà soát, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt quy định mới về chức năng, nhiệm vụ và kiện toàn bộ máy tổ chức trực thuộc (hoàn thành tháng 8/2026).

Đánh giá, điều chỉnh bố trí cán bộ cấp tỉnh, cấp xã sau sáp nhập

Bộ Chính trị giao Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương nghiên cứu, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi các văn bản liên quan đến tổ chức và hoạt động của các Hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ (hoàn thành trong năm 2026 – 2027).

Cũng trong khoảng thời gian 2026 – 2027, khẩn trương hoàn thành sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo, tạp chí, đơn vị sự nghiệp thuộc MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội, các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương theo các kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.

Đại biểu biểu quyết thông qua chương trình Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV. Ảnh: P.Thắng

Ban Thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ tham mưu về công tác dân vận theo hướng dẫn của Trung ương.

Đi kèm với đó là nhiệm vụ rà soát, đánh giá, điều chỉnh việc sắp xếp, bố trí cán bộ cấp tỉnh, cấp xã sau hợp nhất, sáp nhập theo phân cấp quản lý cấp cán bộ; cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức bảo đảm đồng bộ với yêu cầu tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.

Nhiệm vụ nữa với Ban Thường vụ các tỉnh ủy, thành ủy là phải chủ động rà soát những đơn vị hành chính chưa đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn điều kiện hoặc phát sinh bất hợp lý trong quá trình vận hành; xây dựng phương án điều chỉnh, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định,

Vẫn theo kế hoạch của Bộ Chính trị, đảng ủy các bộ, cơ quan ngang bộ thuộc Chính phủ phải tiếp tục rà soát, thống kê đầy đủ toàn bộ trụ sở, nhà đất, tài sản công dôi dư sau sắp xếp; phân loại rõ tài sản tiếp tục sử dụng, tài sản chuyển đổi công năng, tài sản thu hồi, điều chuyển, chuyển giao hoặc xử lý theo hình thức khác theo quy định.

“Kiên quyết khắc phục triệt để tình trạng trụ sở bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả, hoặc chưa có phương án xử lý rõ ràng”, Bộ Chính trị lưu ý, nhiệm vụ này hoàn thành trong năm 2026.

Hương Giang

(Nguồn: Thanhtra.com.vn)

Mô hình mới đặt ra những yêu cầu mới

Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bộ máy ngành Thanh tra cơ bản đã ổn định, bảo đảm hoạt động thông suốt. Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng cho thấy mô hình mới đặt ra nhiều yêu cầu mới về tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực, cơ chế phối hợp và phương thức quản lý để đáp ứng yêu cầu quản trị trong giai đoạn mới.

Trước hết, mô hình mới đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện tổ chức và cơ chế vận hành của hệ thống thanh tra theo hướng nâng cao tính độc lập, khách quan và hiệu quả.

Sau khi không còn tổ chức thanh tra độc lập tại một số bộ, ngành, việc tiếp nhận, xử lý đơn thư chủ yếu do các đơn vị chuyên môn thực hiện, trong khi nhiều nơi còn thiếu đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm chuyên sâu về pháp luật khiếu nại, tố cáo. Đồng thời, yêu cầu phối hợp giữa Thanh tra Chính phủ với các địa phương trong giải quyết các vụ việc liên ngành, kéo dài hoặc vượt cấp cũng trở nên thường xuyên hơn.

Cùng với đó, việc tổ chức chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi phải nâng cao năng lực của cơ quan thanh tra cấp tỉnh khi trực tiếp quản lý, giám sát hoạt động của cấp xã.

Khối lượng công việc tăng lên đáng kể, trong khi biên chế và nguồn nhân lực chuyên sâu về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo còn hạn chế; một số địa phương vẫn lúng túng trong phân định trách nhiệm giữa cơ quan thanh tra và các cơ quan chuyên môn.

 

Yêu cầu nâng cao chất lượng đội ngũ công chức thanh tra cũng ngày càng cấp thiết. Sau sáp nhập, trình độ chuyên môn giữa các địa phương chưa đồng đều; một bộ phận cán bộ còn thiếu kiến thức chuyên sâu về tài chính công, đầu tư công, đất đai, chuyển đổi số và các lĩnh vực quản trị hiện đại. Việc thay đổi địa bàn, môi trường công tác tạo thêm áp lực, ảnh hưởng đến hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.

Về vấn đề này tại Hội thảo học cấp quốc gia “Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp” do Hội đồng Lý luận Trung ương phối hợp với Thành ủy Hà Nội, Thành ủy TP Hồ Chí Minh tổ chức tháng 6/2026, ông Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Thanh tra Chính phủ) cho rằng, về lâu dài, cần nghiên cứu mô hình tổ chức ngành Thanh tra phù hợp yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới; gắn sắp xếp tổ chức bộ máy với hoàn thiện vị trí việc làm, tiêu chuẩn chức danh và sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực.

Cũng theo ông Trần Đăng Vinh, cần đổi mới công tác đánh giá, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài; gắn kết quả đánh giá với công tác quy hoạch, bổ nhiệm, khen thưởng, kỷ luật; tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ, đáp ứng yêu cầu xây dựng ngành Thanh tra chuyên nghiệp, hiện đại, liêm chính và hiệu quả.

Bên cạnh yêu cầu về nhân lực, mô hình mới cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện thể chế. Việc phân định thẩm quyền, phạm vi hoạt động thanh tra với các thiết chế kiểm soát quyền lực khác, nhất là với Kiểm toán Nhà nước, kiểm tra chuyên ngành còn có nội dung chưa cụ thể, vẫn tiềm ẩn nguy cơ chồng chéo, trùng lặp.

Một số quy định về thẩm quyền của cơ quan thanh tra, như thời hạn tiếp nhận hồ sơ chuyển cơ quan điều tra, vẫn cần tiếp tục được hoàn thiện để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động.

Đáng chú ý, yêu cầu tăng cường thanh tra ngay từ cơ sở vẫn chưa đáp ứng được kỳ vọng. Sau gần một năm thực hiện mô hình mới, các địa phương mới triển khai 192/1.654 cuộc thanh tra đối với cấp xã, chiếm 11,6%, cho thấy hoạt động thanh tra vẫn chủ yếu tập trung ở cấp tỉnh trong khi cấp xã là nơi trực tiếp thực hiện nhiều nhiệm vụ quản lý Nhà nước.

Không chỉ vậy, việc theo dõi, đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra, công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo cũng đòi hỏi phải được đổi mới đồng bộ.

Việc thực hiện kết luận thanh tra còn gặp khó khăn do thay đổi đơn vị hành chính, cơ quan quản lý và thẩm quyền xử lý; mô hình tiếp công dân trực tuyến, cơ sở dữ liệu quốc gia về khiếu nại, tố cáo chưa bảo đảm tính liên thông, gây khó khăn trong tra cứu và giải quyết vụ việc.

 

Trong lĩnh vực phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, mô hình mới đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm soát quyền lực ngay từ cấp xã. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từng nhấn mạnh tại Hội nghị sơ kết một năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền 3 cấp: “Phân cấp không phải là chuyển gánh nặng xuống cấp dưới mà là chuyển thẩm quyền, nguồn lực, dữ liệu, công cụ thực thi và trách nhiệm một cách rõ ràng, minh bạch, có kiểm soát. Đồng thời, phải tăng cường kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình”.

Ngoài ra, những khó khăn trong thanh tra chuyên đề về quản lý cơ sở nhà, đất sau sáp nhập cho thấy cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế xử lý các vấn đề liên quan đến quy hoạch, định giá, hồ sơ pháp lý và nguồn lực thực hiện.

Cuối cùng, chuyển đổi số trở thành yêu cầu xuyên suốt đối với ngành Thanh tra. Tuy nhiên, hệ thống dữ liệu hiện còn phân tán, khả năng phân tích và cảnh báo chưa cao. Hơn nữa, dữ liệu thanh tra, khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực có tính nhạy cảm đặc biệt.

Vì vậy, việc xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất cùng cơ chế phân quyền, mã hóa và kiểm soát truy cập chặt chẽ sẽ là nền tảng quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của ngành trong thời gian tới.

Đổi mới quản trị để nâng cao hiệu lực hoạt động

Theo Báo cáo số 61-BC/ĐU của Đảng ủy Thanh tra Chính phủ, trong giai đoạn 2026-2031, ngành Thanh tra tiếp tục đẩy mạnh thực hiện phương hướng công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với việc phát huy những ưu điểm đã đạt được. Đồng thời, từng bước khắc phục những hạn chế, vướng mắc; xác định cụ thể nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, đột phá, quyết tâm thực hiện mục tiêu nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra.

Trên cơ sở đó, nhiều giải pháp được đưa ra như tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng; nâng cao nhận thức của cấp ủy, tổ chức đảng, người đứng đầu về vai trò của công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời bảo đảm tính chủ động, khách quan và độc lập nghiệp vụ của cơ quan thanh tra.

Tiếp theo là hoàn thiện thể chế, trước hết tập trung sửa đổi Luật Thanh tra theo hướng phân định rõ thẩm quyền, phạm vi hoạt động và cơ chế phối hợp giữa cơ quan thanh tra với các thiết chế kiểm soát quyền lực khác, nhất là với kiểm toán, kiểm tra chuyên ngành.

Liên quan đến công tác này, theo ông Trần Đăng Vinh, phải phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn ngành; xây dựng pháp luật phải xuất phát từ thực tiễn, lấy thực tiễn làm thước đo và mục tiêu phục vụ; tăng cường tổng kết thực tiễn, đánh giá tác động chính sách, bảo đảm mỗi quy định của pháp luật đều giải quyết được những vấn đề thực tiễn đang đặt ra.

 

Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện các quy định về công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình, nâng cao hiệu lực thực hiện kết luận thanh tra và nghiên cứu bổ sung những thẩm quyền cần thiết để đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Về tổ chức bộ máy, tập trung sắp xếp, kiện toàn hệ thống cơ quan thanh tra theo hướng tinh gọn, mạnh, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Cùng với đó, tạo bước đột phá trong phương thức hoạt động thanh tra theo hướng chủ động, hiện đại, có trọng tâm, trọng điểm. Nâng cao chất lượng kết luận thanh tra, tăng cường giám sát hoạt động của đoàn thanh tra và hiệu quả công tác theo dõi, đôn đốc, kiểm tra và xử lý sau thanh tra.

Con người tiếp tục được xác định là yếu tố quyết định chất lượng hoạt động thanh tra. Vì vậy, tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, liêm chính, công tâm, chuyên nghiệp; tinh thông nghiệp vụ, am hiểu pháp luật, quản trị Nhà nước, kinh tế, tài chính, công nghệ và chuyển đổi số.

Theo ông Nguyễn Văn Lương, Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra, thời gian qua, nhà trường đã đổi mới căn bản, toàn diện công tác đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ. Việc xây dựng chương trình, giáo trình gắn nội dung sát, trúng với định hướng đổi mới của ngành Thanh tra. Đồng thời, khảo sát thực tế nhu cầu học viên, nhất là chính quyền địa phương 2 cấp; đào tạo theo hướng “cầm tay chỉ việc”, giải quyết vướng mắc thực tế bằng tình huống cụ thể.

 

Đi cùng với đó là phát huy trách nhiệm nêu gương gắn với hệ tiêu chí đánh giá, chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và cơ chế kiểm soát xung đột lợi ích trong hoạt động thanh tra.

Đáng chú ý, cải cách hành chính và chuyển đổi số tiếp tục là động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả quản trị. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục được chú trọng.

Đặc biệt, sẽ xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dùng chung, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn để hỗ trợ phân tích, cảnh báo và tăng cường bảo đảm an toàn, an ninh thông tin. Về vấn đề này, từ thực tiễn lãnh đạo, chỉ đạo điều hành Cục Phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (Thanh tra Chính phủ), ông Nguyễn Văn Cảnh, Cục trưởng cho rằng, phải đẩy mạnh chuyển đổi số, chuẩn hóa dữ liệu và phương pháp làm việc. Cụ thể, chuyển từ quản lý thủ công sang kiểm soát dựa trên dữ liệu, đánh giá dựa trên minh chứng, tham mưu dựa trên phân tích, từng bước nâng cao tính chủ động, tính dự báo và chất lượng tham mưu chiến lược.

Ở góc độ phối hợp liên ngành, sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp với các cơ quan kiểm tra, nội chính, kiểm toán, tư pháp và các cơ quan liên quan; tăng cường chia sẻ dữ liệu, bảo đảm sự thống nhất trong thực hiện kết luận thanh tra, đồng thời phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị – xã hội, cơ quan báo chí và Nhân dân.

Một yêu cầu xuyên suốt là nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu trong công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; coi kết quả thực hiện các nhiệm vụ này là tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá năng lực, hiệu quả công tác của cấp ủy, người đứng đầu cơ quan, đơn vị và cán bộ, công chức.

Trên cơ sở đó, ngành Thanh tra tiếp tục triển khai hiệu quả các nhiệm vụ theo chức năng quản lý Nhà nước, như: Thanh tra chuyên đề diện rộng; thanh tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm; tăng cường thanh tra công vụ và thanh tra, kiểm tra trách nhiệm; đôn đốc thực hiện kết luận thanh tra, kịp thời chuyển các vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra; tập trung giải quyết dứt điểm các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài và nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngay từ cơ sở.

Trang Nguyệt

(Nguồn: Thanhtra.com:vn)

Toàn cảnh buổi làm việc của Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn với Trường Cán bộ Thanh tra vào ngày 10/6/2026. Ảnh: TH

Gắn đào tạo với yêu cầu của Nghị quyết Đại hội XIV

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ là một trong những yếu tố quyết định để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Điều đó đặt ra yêu cầu công tác đào tạo, bồi dưỡng phải được đổi mới mạnh mẽ, không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn bồi dưỡng tư duy đổi mới, phương pháp làm việc và năng lực thực thi công vụ, giúp cán bộ chuyển hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước thành hành động cụ thể trong thực tiễn.

Ngành Thanh tra xác định đào tạo, bồi dưỡng là khâu đột phá để xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, giỏi chuyên môn, tinh thông nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Do đó, mỗi chương trình đào tạo không chỉ hướng đến việc bổ sung kiến thức mà còn góp phần hình thành năng lực giải quyết công việc, đáp ứng yêu cầu đổi mới của toàn ngành trong bối cảnh chuyển đổi số và cải cách hành chính.

Tại buổi làm việc với Trường Cán bộ Thanh tra ngày 10/6/2026, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn yêu cầu Trường Cán bộ Thanh tra tiếp tục bám sát định hướng phát triển của ngành, đổi mới mạnh mẽ hơn nữa nội dung, chương trình và phương pháp giảng dạy; lấy yêu cầu của thực tiễn công tác thanh tra làm thước đo chất lượng đào tạo.

Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn. Ảnh: TH

Theo Tổng Thanh tra, mỗi chương trình bồi dưỡng phải xuất phát từ những vấn đề đang đặt ra trong hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đồng thời bảo đảm sau mỗi khóa bồi dưỡng, cán bộ có thể vận dụng ngay kiến thức, kỹ năng vào thực tiễn công tác.

Quán triệt tinh thần chỉ đạo đó, Trường Cán bộ Thanh tra đã tập trung đổi mới chương trình đào tạo theo hướng gắn chặt với yêu cầu thực tiễn. Nội dung các khóa học thường xuyên được cập nhật những quy định pháp luật mới, những chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, kết hợp với các tình huống thực tiễn, kinh nghiệm từ hoạt động thanh tra ở các bộ, ngành và địa phương.

Đồng thời, đẩy mạnh đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường trao đổi, thảo luận, xử lý tình huống, giúp học viên không chỉ nắm vững kiến thức mà còn nâng cao khả năng vận dụng vào thực tiễn công tác.

Tại Hội nghị sơ kết công tác 6 tháng đầu năm 2026, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra Nguyễn Văn Lương nhấn mạnh, mục tiêu của đào tạo không chỉ là truyền đạt kiến thức mà phải tạo ra sự chuyển biến về tư duy, phương pháp làm việc và năng lực thích ứng của đội ngũ cán bộ trước những yêu cầu mới.

Chất lượng đào tạo vì thế phải được đánh giá bằng hiệu quả thực thi công vụ sau mỗi khóa học, bằng khả năng giải quyết công việc và tinh thần chủ động đổi mới của cán bộ tại cơ quan, đơn vị, theo Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra.

Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra Nguyễn Văn Lương. Ảnh: TH

Đó cũng chính là cách để tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV được hiện thực hóa trong từng lớp học, từng chương trình bồi dưỡng và lan tỏa vào thực tiễn hoạt động của ngành Thanh tra. Khi mỗi cán bộ được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và tư duy đổi mới để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, mỗi khóa học sẽ trở thành một mắt xích quan trọng đưa các chủ trương, định hướng của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Để mỗi lớp học trở thành nơi lan tỏa tư duy đổi mới

Để mỗi lớp học thực sự là nơi lan tỏa tư duy đổi mới, Trường Cán bộ Thanh tra đã chuyển dịch mạnh mẽ phương pháp đào tạo sang hướng lấy người học làm trung tâm, tăng cường thảo luận chuyên sâu, phân tích tình huống thực tế và ứng dụng công nghệ số.

Nếu trước đây các khóa bồi dưỡng chủ yếu tập trung vào hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và quy trình nghiệp vụ thì hiện nay, nội dung đào tạo đã được mở rộng theo hướng gắn chặt với yêu cầu quản trị hiện đại.

Bên cạnh đó, những nội dung được Đại hội XIV xác định là động lực phát triển như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, khai thác dữ liệu điện tử, thanh tra trên môi trường số, bảo đảm an toàn thông tin… đang từng bước được tích hợp vào chương trình bồi dưỡng.

Cùng với đó là các chuyên đề về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đạo đức công vụ; kỹ năng tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý tình huống phát sinh trong thực tiễn.

Ông Nguyễn Huy Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra. Ảnh: TH

Theo ông Nguyễn Huy Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra, tinh thần Đại hội XIV đặt ra yêu cầu rất cao đối với đội ngũ cán bộ, công chức trong giai đoạn phát triển mới. Vì vậy, đổi mới đào tạo không chỉ dừng lại ở việc cập nhật kiến thức hay bổ sung các chuyên đề mới, mà quan trọng hơn là hình thành tư duy làm việc hiện đại, năng lực thích ứng và bản lĩnh giải quyết những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.

“Người học phải được đặt vào những tình huống sát với thực tế hoạt động thanh tra để rèn luyện tư duy phân tích, khả năng xử lý công việc và tinh thần chủ động đổi mới. Khi trở về đơn vị, mỗi học viên không chỉ vận dụng tốt kiến thức đã học mà còn góp phần lan tỏa tư duy đổi mới, xây dựng nền thanh tra chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước mà Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã xác định”, TS Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh.

Từ mỗi lớp học đến năng lực thực thi nhiệm vụ của cán bộ thanh tra

Sự chuyển biến trong chương trình đào tạo đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong nhận thức và hành động của các học viên.

Ông Vũ Quang Nguyên, Cục I, Thanh tra Chính phủ, cho rằng giá trị lớn nhất của các khóa học không chỉ nằm ở việc tiếp cận công nghệ hay phương pháp mới mà còn giúp mỗi cán bộ thay đổi tư duy thực thi công vụ theo yêu cầu của giai đoạn phát triển mới.

Theo ông, thông qua khóa học, việc ứng dụng dữ liệu điện tử, trí tuệ nhân tạo hay các nền tảng số là công cụ để nâng cao chất lượng hoạt động thanh tra. Quan trọng hơn, mỗi cán bộ phải chủ động thay đổi tư duy, sẵn sàng tiếp cận cái mới, nâng cao tính chuyên nghiệp và trách nhiệm trong thực thi công vụ. Đó cũng là cách để mỗi cán bộ thanh tra góp phần đưa tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV vào thực tiễn công tác hằng ngày.

Ông Vũ Quang Nguyên, Cục I, Thanh tra Chính phủ. Ảnh: TH

Đại hội XIV đặt mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, ngang tầm nhiệm vụ. Đối với ngành Thanh tra, mục tiêu ấy chỉ có thể trở thành hiện thực khi mỗi cán bộ không ngừng học tập, đổi mới tư duy và nâng cao năng lực thực thi công vụ.

Có thể nói, từ chỉ đạo của Tổng Thanh tra Chính phủ đến những đổi mới trong từng chương trình đào tạo, từ mỗi bài giảng, mỗi chuyên đề đến từng tình huống thực hành trên lớp đều hướng tới một mục tiêu chung: Chuyển hóa tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV thành năng lực hành động của đội ngũ cán bộ thanh tra.

Khi mỗi học viên trở về cơ quan, đơn vị với tư duy mới, kỹ năng mới và khả năng vận dụng ngay kiến thức vào thực tiễn, Nghị quyết Đại hội XIV không còn dừng lại ở những định hướng chiến lược mà tiếp tục được hiện thực hóa trong hoạt động thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Đó cũng chính là con đường ngắn nhất để đưa Nghị quyết của Đảng đi vào cuộc sống – bắt đầu từ mỗi lớp học, mỗi cán bộ và từ sự đổi mới không ngừng của công tác đào tạo, bồi dưỡng.

Bài 2: Mỗi công trình nghiên cứu là một bước hiện thực hóa Nghị quyết Đại hội XIV

Thái Hải

(Nguồn: Thanhtra.com.vn)

Toàn cảnh buổi tập huấn

Chương trình được triển khai trên cơ sở các quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành của Chính phủ và Bộ Công an, đồng thời cụ thể hóa yêu cầu tăng cường công tác bảo đảm an toàn PCCC tại các cơ quan, đơn vị.

Tham dự tại buổi tập huấn có bà Phạm Thị Thu Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ thanh tra; Trung tá Nguyễn Trọng Thắng – Phó trưởng CAP; bà Nguyễn Phương Liên – Giám đốc Trung tâm phát triển kỹ năng xã hội, Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam; Ông Phạm Quốc Đạt – chuyên gia an toàn, Trung tâm phát triển kỹ năng xã hội; Thiếu Tá Nguyễn Viết Hùng – đội 17 công an PCCC Hà Nội cùng toàn thể viên chức, người lao động Trường Cán bộ thanh tra.

Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra Phạm Thị Thu Hiền nhấn mạnh chương trình tập huấn giúp mỗi cán bộ, viên chức, người lao động nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm trong công tác phòng ngừa cháy, nổ. Ảnh: TH

Theo Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra Phạm Thị Thu Hiền, mục tiêu của đợt tập huấn này không chỉ là phổ biến các quy định của pháp luật về PCCC&CNCH mà còn giúp mỗi cán bộ, viên chức, người lao động nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm trong công tác phòng ngừa cháy, nổ; chủ động phát hiện các nguy cơ mất an toàn, đồng thời trang bị những kỹ năng cần thiết để xử lý hiệu quả các tình huống khi xảy ra sự cố, hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản.

Nội dung tập huấn được xây dựng theo hướng thiết thực, bám sát những tình huống có thể phát sinh trong môi trường làm việc, học tập và sinh hoạt. Kế hoạch gồm bốn chuyên đề chính kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, giúp học viên vừa tiếp thu kiến thức, vừa trực tiếp rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống.

Chuyên đề đầu tiên về phòng, chống cháy nổ, các học viên được phổ biến những nguyên nhân phổ biến gây cháy tại cơ quan, gia đình; nhận biết các loại đám cháy và nguyên tắc xử lý tương ứng; các biện pháp phòng ngừa trong sử dụng điện, gas, hóa chất; kỹ năng thoát hiểm khi xảy ra hỏa hoạn và cách sử dụng các loại bình chữa cháy xách tay đúng kỹ thuật.

Chuyên đề phòng, chống tai nạn điện cung cấp những kiến thức cơ bản về nguyên nhân gây điện giật, cách nhận diện khu vực có nguy cơ mất an toàn, quy trình ngắt nguồn điện đúng cách cũng như kỹ năng cứu người bị điện giật mà vẫn bảo đảm an toàn cho người thực hiện cứu hộ.

Bên cạnh nội dung về PCCC, chương trình còn dành thời lượng cho chuyên đề phòng, chống đuối nước. Các học viên được trang bị kiến thức về nguyên nhân, nguy cơ xảy ra tai nạn đuối nước; kỹ năng nhận diện dòng chảy xa bờ, nguyên tắc cứu đuối an toàn và các bước sơ cứu ban đầu trước khi lực lượng y tế tiếp cận hiện trường.

Một trong những nội dung được nhiều học viên quan tâm là chuyên đề kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu theo chuẩn quốc tế. Tại đây, giảng viên hướng dẫn phương pháp đánh giá hiện trường, bảo đảm an toàn cho người cứu và nạn nhân; kỹ thuật hồi sinh tim phổi (CPR); xử lý hóc dị vật đường thở bằng phương pháp Heimlich; sơ cứu bỏng; cố định gãy xương bằng các vật dụng sẵn có và kỹ thuật cầm máu trong điều kiện thực tế.

Các học viên được hướng dẫn kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu theo chuẩn quốc tế. Ảnh: TH

Sau phần lý thuyết, các học viên trực tiếp tham gia thực hành dưới sự hướng dẫn của giảng viên. Nội dung thực hành tập trung vào các kỹ năng quan trọng như hồi sinh tim phổi trên mô hình, xử lý hóc dị vật đường thở, băng bó vết thương, đưa nạn nhân về tư thế an toàn trong khi chờ cấp cứu; kiểm tra và sử dụng bình chữa cháy theo quy trình PASS; xử lý cháy bình gas đúng kỹ thuật, bảo đảm an toàn cho người tham gia.

“Việc kết hợp giữa lý thuyết với thực hành giúp học viên dễ dàng ghi nhớ kiến thức, nâng cao khả năng phản ứng khi gặp các tình huống khẩn cấp trong thực tế. Qua đó, mỗi cán bộ, viên chức, người lao động không chỉ bảo vệ bản thân mà còn có thể hỗ trợ đồng nghiệp, học viên và những người xung quanh khi xảy ra sự cố” Phó Hiệu trưởng chia sẻ.

Bên cạnh nội dung về PCCC, chương trình còn dành thời lượng cho chuyên đề phòng, chống đuối nước. Các học viên được trang bị kiến thức về nguyên nhân, nguy cơ xảy ra tai nạn đuối nước; kỹ năng nhận diện dòng chảy xa bờ, nguyên tắc cứu đuối an toàn và các bước sơ cứu ban đầu trước khi lực lượng y tế tiếp cận hiện trường.

Một trong những nội dung được nhiều học viên quan tâm là chuyên đề kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu theo chuẩn quốc tế. Tại đây, giảng viên hướng dẫn phương pháp đánh giá hiện trường, bảo đảm an toàn cho người cứu và nạn nhân; kỹ thuật hồi sinh tim phổi (CPR); xử lý hóc dị vật đường thở bằng phương pháp Heimlich; sơ cứu bỏng; cố định gãy xương bằng các vật dụng sẵn có và kỹ thuật cầm máu trong điều kiện thực tế.
Các học viên được hướng dẫn kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu theo chuẩn quốc tế. Ảnh: TH

Sau phần lý thuyết, các học viên trực tiếp tham gia thực hành dưới sự hướng dẫn của giảng viên. Nội dung thực hành tập trung vào các kỹ năng quan trọng như hồi sinh tim phổi trên mô hình, xử lý hóc dị vật đường thở, băng bó vết thương, đưa nạn nhân về tư thế an toàn trong khi chờ cấp cứu; kiểm tra và sử dụng bình chữa cháy theo quy trình PASS; xử lý cháy bình gas đúng kỹ thuật, bảo đảm an toàn cho người tham gia.

“Việc kết hợp giữa lý thuyết với thực hành giúp học viên dễ dàng ghi nhớ kiến thức, nâng cao khả năng phản ứng khi gặp các tình huống khẩn cấp trong thực tế. Qua đó, mỗi cán bộ, viên chức, người lao động không chỉ bảo vệ bản thân mà còn có thể hỗ trợ đồng nghiệp, học viên và những người xung quanh khi xảy ra sự cố” Phó Hiệu trưởng chia sẻ.

Thông qua chương trình tuyên truyền và huấn luyện nghiệp vụ PCCC&CNCH năm 2026, Trường Cán bộ Thanh tra tiếp tục khẳng định sự quan tâm đối với công tác bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy, xem đây là nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm của mỗi cán bộ, viên chức và người lao động. Đồng thời, hoạt động cũng góp phần xây dựng văn hóa phòng ngừa rủi ro, nâng cao năng lực ứng phó với các tình huống khẩn cấp, bảo đảm môi trường đào tạo an toàn, ổn định và hiệu quả.

Việt Anh

]]> https://thanhtra.edu.vn/truong-can-bo-thanh-tra-to-chuc-tap-huan-nghiep-vu-phong-chay-chua-chay-va-cuu-nan-cuu-ho-nam-2026/feed/ 0 https://thanhtra.edu.vn/giai-trinh-nguon-goc-tai-san-tang-them-the-nao-cho-dung/ https://thanhtra.edu.vn/giai-trinh-nguon-goc-tai-san-tang-them-the-nao-cho-dung/#respond Thu, 23 Jul 2026 03:56:05 +0000 https://thanhtra.edu.vn/?p=55408 Đọc Thêm]]>

Kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn là một trong những thiết chế quan trọng nhằm phòng ngừa tham nhũng, kiểm soát quyền lực và nâng cao trách nhiệm giải trình trong hoạt động công vụ.

Nghị định số 164/2026/NĐ-CP về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị đã có nhiều nội dung đổi mới theo hướng nâng cao tính thực chất của hoạt động kê khai.

Điểm đáng chú ý trong các quy định mới là yêu cầu giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm. Nếu trước đây việc kê khai chủ yếu phản ánh người có nghĩa vụ kê khai đang sở hữu những tài sản nào, thì nay pháp luật đặt ra yêu cầu cao hơn: phải làm rõ quá trình hình thành tài sản và bảo đảm các thông tin đó có thể được kiểm chứng khi cần thiết.

 

Tài sản kê khai phải chứng minh được nguồn gốc hình thành

Mẫu bản kê khai ban hành kèm theo Nghị định số 164/2026/NĐ-CP đã dành riêng Mục III để người kê khai ghi nhận biến động tài sản, thu nhập và giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm. Theo đó, đối với từng tài sản hoặc khoản thu nhập phát sinh, người kê khai phải nêu rõ nguồn gốc hình thành; nếu có tài liệu minh chứng thì phải kê khai thông tin về các tài liệu đó.

Điểm mới này khắc phục hạn chế từng tồn tại trong thực tiễn khi nhiều bản kê khai chỉ phản ánh kết quả cuối cùng của quá trình tạo lập tài sản mà chưa làm rõ “dòng hình thành” tài sản. Khi phát sinh yêu cầu xác minh, cơ quan kiểm soát phải mất nhiều thời gian thu thập, đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.

 

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Thuý, Trưởng khoa Nghiệp vụ II, Trường Cán bộ Thanh tra, quy định này là cần thiết. Bà Thuý lý giải, giá trị của một tài sản tự thân chưa phản ánh tính hợp pháp của tài sản. Điều cốt lõi là tài sản được hình thành từ nguồn thu nhập hợp pháp, minh bạch và có thể lý giải được.

Theo bà Thuý, đây cũng là cơ sở để cơ quan kiểm soát đánh giá tính trung thực của bản kê khai khi tiến hành xác minh.

Bà Thuý dẫn ví dụ, nếu trong kỳ kê khai, một cán bộ phát sinh thêm căn hộ trị giá 4 tỷ đồng. Việc giải trình sẽ không thể chỉ dừng ở nội dung “mua căn hộ”, mà cần làm rõ nguồn tiền hình thành, chẳng hạn: 1,2 tỷ đồng từ tiền tích lũy của hai vợ chồng; 2 tỷ đồng vay ngân hàng; 800 triệu đồng từ chuyển nhượng quyền sử dụng đất đã kê khai ở kỳ trước.

Đồng thời, người kê khai cần kê khai thông tin về hợp đồng tín dụng, hợp đồng chuyển nhượng, chứng từ thanh toán hoặc sao kê ngân hàng (nếu có).

Ngược lại, nếu chỉ ghi ngắn gọn “tiền gia đình hỗ trợ” hoặc “bố mẹ cho” nhưng không thể hiện rõ hình thức, thời điểm, giá trị hoặc tài liệu liên quan thì việc giải trình sẽ thiếu căn cứ khi cơ quan có thẩm quyền tiến hành xác minh.

Bà Thuý nhấn mạnh: “Việc giải trình chỉ thực sự có giá trị khi phản ánh một cách hợp lý, logic và thống nhất giữa tài sản tăng thêm với các nguồn thu nhập hợp pháp của người kê khai”.

 

Một số nội dung của Bản kê khai tài sản, thu nhập ban hành kèm theo Nghị định 164

Quy trình kiểm chứng chặt chẽ

Một điểm mới của Nghị định số 164/2026/NĐ-CP là không chỉ đặt ra nghĩa vụ giải trình mà còn quy định rõ quy trình kiểm chứng.

Theo quy định, trên cơ sở bản kê khai, Tổ xác minh có quyền yêu cầu người được xác minh cung cấp tài liệu, giấy tờ kiểm chứng hoặc giải trình bằng văn bản đối với các nội dung đã kê khai.

Bên cạnh đó, Nghị định quy định, việc nghiên cứu bản kê khai phải được thực hiện trên cơ sở đối chiếu với thông tin, tài liệu do cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp.

Trường hợp còn nội dung chưa rõ, cho phép yêu cầu người kê khai giải trình hoặc làm việc trực tiếp. Nếu cần thiết, có thể tiến hành xác minh thực tế tại địa điểm liên quan để kiểm tra, xác định tính chính xác và hợp pháp của thông tin.

 

Đáng chú ý, theo Điều 36, Nghị định 164, ngoài hành vi kê khai không trung thực, người kê khai giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực cũng bị xử lý kỷ luật với mức độ tương ứng theo giá trị tài sản, thu nhập liên quan.

Có thể thấy, hoạt động kiểm soát tài sản, thu nhập không chỉ là việc xem xét bản kê khai mà được thực hiện theo một quy trình thống nhất. Qua đó, góp phần nâng cao tính khách quan và hạn chế tình trạng đánh giá chỉ dựa trên bản tự khai của người có nghĩa vụ kê khai.

“Bổ sung nghĩa vụ giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm là hoàn toàn phù hợp”

Một điểm mới đáng chú ý khác là mẫu bản kê khai yêu cầu người kê khai cung cấp thông tin về tài liệu minh chứng đối với nhiều loại tài sản, thu nhập nếu có, như tiền cho vay, tiền trả trước, tiền gửi, vốn góp, giấy tờ có giá, tài sản số, tài sản khác, các khoản nợ…

Bà Thuý cho rằng, đây là bước tiến quan trọng, bởi hoạt động kiểm soát tài sản, thu nhập ngày càng dựa nhiều hơn vào khả năng kiểm chứng bằng chứng cứ khách quan.

Bà cho biết thêm, Nghị định số 164 còn bổ sung nghĩa vụ kê khai các khoản nợ có giá trị từ 150 triệu đồng trở lên của người kê khai, vợ hoặc chồng và con chưa thành niên.

“Quy định này không chỉ phản ánh đầy đủ nghĩa vụ tài chính mà còn giúp lý giải nguồn gốc hình thành tài sản”, bà Thuý đánh giá.

 

Dẫn thêm ví dụ, bà Thuý cho hay, một người mua ô tô trị giá 1,8 tỷ đồng nhưng đồng thời kê khai khoản vay ngân hàng 1,2 tỷ đồng và khoản tiền tích lũy 600 triệu đồng thì cơ quan kiểm soát sẽ có cơ sở đánh giá đầy đủ hơn về nguồn hình thành tài sản.

“Ngược lại, nếu chỉ kê khai tài sản mà không phản ánh khoản vay tương ứng thì bức tranh tài chính sẽ thiếu tính toàn diện, gây khó khăn cho việc giải trình khi được yêu cầu xác minh”, bà phân tích.

Theo bà Thuý, việc yêu cầu kê khai chi tiết từng loại tiền đang sở hữu thay vì chỉ kê khai tổng số tiền như trước đây cũng góp phần làm rõ dòng tiền của người kê khai và tăng khả năng đối chiếu với biến động tài sản.

Từ góc độ chính sách, cũng như bà Thuý, nhiều chuyên gia đánh giá, việc bổ sung nghĩa vụ giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm hoàn toàn phù hợp với yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý Nhà nước.

Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng, để quy định này phát huy hiệu quả trong thực tiễn, bên cạnh ý thức tuân thủ của người kê khai, cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu dùng chung, tăng cường kết nối thông tin giữa các cơ quan quản lý và hướng dẫn cụ thể hơn về tiêu chí đánh giá tính đầy đủ, hợp lý của việc giải trình nguồn gốc tài sản tăng thêm.

Bảo Anh

(Nguồn: Thanhtra.com.vn)