Loại đề tài: Chuyên đề khoa học

Chủ nhiệm đề tài: Phạm Tuấn Anh.

Tel: 0912423524.  E-mail: phamtuananh179@gmail.com

Cơ quan chủ trì đề tài: Trường Cán bộ thanh tra

Cơ quan và cá nhân phối hợp thực hiện:

Thời gian thực hiện: 4 tháng

1. Mục tiêu:

Xác minh là công tác quan trọng trong quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo. Việc tiến hành xác minh nội dung khiếu nại, xác minh nội dung tố cáo có hiệu quả sẽ giúp cho việc giải quyết khiếu nại, giải quyết tố cáo đạt được kết quả. Nếu việc xác minh không hiệu quả thì việc giải quyết khiếu nại, tố cáo sẽ khó khăn, sai lệch, gây khiếu nại, tố cáo kéo dài. Để việc xác minh đạt được kết quả, giúp cho công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo có hiệu quả thì công tác của Trưởng đoàn xác minh (Tổ trưởng tổ xác minh) là rất quan trọng.

Đề tài nghiên cứu làm rõ những hạn chế, bất cập trong Tài liệu bồi dưỡng về nghiệp vụ tổ trưởng tổ xác minh khiếu nại, tố cáo từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ tổ trưởng tổ xác minh nội dung khiếu nại, tố cáo nhằm phục vụ kịp thời công tác đào tạo, bồi dưỡng của Nhà trường.

2. Nội dung chính:

Phần 1. Khái quát về tài liệu bồi dưỡng về nghiệp vụ tổ trưởng tổ xác minh nội dung khiếu nại, tố cáo.

Phần 2: Thực trạng tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ tổ trưởng tổ xác minh nội dung khiếu nại, tố cáo. Đánh giá thực trạng những nội dung còn thiếu, lạc hậu cần bổ sung, cập nhật.

Phần 3: Những giải pháp bổ sung, cập nhật, chỉnh sửa tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ tổ trưởng tổ xác minh nội dung khiếu nại, tố cáo. Đề xuất nội dung cụ thể cần sửa đổi, bổ sung tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ tổ trưởng tổ xác minh nội dung khiếu nại, tố cáo.

3. Kết quả chính đạt được (khoa học, ứng dụng, đào tạo, kinh tế – xã hội, v.v…)

Thứ nhất, bổ sung các nội dung đã có sửa đổi, bổ sung theo quy định mới của pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo vào trong tài liệu. Cụ thể: Luật số 136/2025/QH15; Nghị định số 154/2026/NĐ-CP; Nghị định số 155/2026/NĐ-CP;   Nghị định số 156/2026/NĐ-CP.

Thứ hai, sửa đổi, bổ sung nội dung về kỹ năng trong xử lý tình huống, việc vận dụng tâm lý của Tổ trưởng tổ xác minh.

Thứ ba, chỉnh sửa, bổ sung hoàn thiện nội dung về kỹ năng trong tham mưu đối thoại và xử lý kết quả đối thoại.

Thứ tư, chỉnh sửa, bổ sung hoàn thiện nội dung về kỹ năng trong tham mưu ban hành quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận nội dung tố cáo.

Thứ năm, bổ sung phần ứng dụng công nghệ và cơ sở dữ liệu trong công tác xác minh giải quyết khiếu nại, tố cáo.

Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở để biên soạn tài liệu và tổ chức các lớp bồi dưỡng về nghiệp vụ tổ trưởng tổ xác minh nội dung khiếu nại, tố cáo.

1. Đặt vấn đề

Các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài thường có lịch sử xử lý qua nhiều thời kỳ, liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều văn bản và nhiều giai đoạn tổ chức thực hiện. Vì vậy, việc kiểm tra, rà soát không thể chỉ dừng ở câu hỏi vụ việc đã có quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận tố cáo hoặc có văn bản xử lý hay chưa. Vấn đề quan trọng hơn là phải xác định được vụ việc hiện đang ở trạng thái nào: nội dung nào đã được xem xét, giải quyết; kết quả giải quyết đã được thực hiện đến đâu; còn nội dung nào phải tiếp tục thực hiện; cơ quan nào đang chịu trách nhiệm; có phát sinh tình tiết, đơn thư mới hay không và đã đủ điều kiện để xem xét kết thúc việc xử lý hay chưa. Đây chính là yêu cầu đặt ra khi Thành phố Hồ Chí Minh triển khai Kế hoạch số 329/KH-TTCP ngày 25/9/2025 của Thanh tra Chính phủ về kiểm tra, rà soát, xử lý, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp lên Trung ương. Báo cáo số 1062/BC-TTTP-P7 ngày 07/9/2026 của UBND Thành phố Hồ Chí Minh (sau đây viết tắt là Báo cáo số 1062) cho thấy trước khi thực hiện Kế hoạch số 329/KH-TTCP, trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương trước sắp xếp đã có nhiều vụ việc thuộc diện rà soát theo các kế hoạch trước đó của Thanh tra Chính phủ. Điều này đặt ra một yêu cầu có tính nghiệp vụ rất rõ: không thể đánh giá tình trạng của vụ việc chỉ dựa vào một văn bản riêng lẻ, mà phải xem xét toàn bộ quá trình giải quyết và tổ chức thực hiện trên thực tế.

2. Thực trạng kiểm tra, rà soát, xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp lên trung ương tại Thành phố Hồ Chí Minh

2.1. Số lượng vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp lên trung ương

Theo Báo cáo số 1062, danh sách ban đầu thực hiện Kế hoạch số 329/KH-TTCP có 48 vụ việc. Qua rà soát, xác định có 02 vụ việc trùng lặp, do đó Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện kiểm tra, rà soát và xử lý đối với 46 vụ việc. Xét theo tính chất đơn, 46 vụ việc gồm:

Nếu phân loại theo nội dung chủ yếu thì các vấn đề liên quan đến đất đai, bồi thường, nhà ở, tài sản và dự án chiếm tỷ trọng lớn. Cụ thể, có 04 vụ về đất đai; 13 vụ về bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tái định cư; 23 vụ liên quan nhà ở, nhà đất, tài sản, dự án nhà ở, khu dân cư, chung cư; và 06 vụ thuộc các lĩnh vực khác. Như vậy, riêng ba nhóm đầu đã có 40/46 vụ việc, tương đương khoảng 86,96% tổng số vụ việc được rà soát.

Cơ cấu này cho thấy một đặc điểm đáng lưu ý: phần lớn các vụ việc phức tạp, kéo dài đều gắn với những lĩnh vực có quan hệ pháp lý nhiều lớp, hồ sơ hình thành qua thời gian dài và quyền, lợi ích của nhiều chủ thể có thể đan xen với quá trình quản lý, triển khai công trình, dự án.

2.2. Cơ chế chỉ đạo tập trung và phân công rõ trách nhiệm

Một trong những điểm đáng chú ý trong cách tổ chức thực hiện của Thành phố Hồ Chí Minh là việc thiết lập cơ chế chỉ đạo, rà soát tập trung:

Ngày 23/10/2025, Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành Quyết định số 8285/QĐ-UBND thành lập Tổ Công tác kiểm tra, rà soát, xử lý, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp lên Trung ương, do Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố làm Tổ trưởng.

Tiếp đó, Tổ Công tác ban hành Quyết định số 2312/QĐ-TCT ngày 24/10/2025 thành lập Tổ Giúp việc để thực hiện nhiệm vụ rà soát, xử lý các vụ việc; tham mưu, theo dõi, đôn đốc, tổng hợp tiến độ và chuẩn bị hồ sơ, tài liệu phục vụ hoạt động của Tổ Công tác.

Ngày 15/12/2025, Thành phố tiếp tục ban hành Quyết định số 3202/QĐ-UBND kiện toàn Tổ Công tác, trong đó Thanh tra Thành phố được giao làm cơ quan thường trực, thực hiện nhiệm vụ tham mưu, tổng hợp và phối hợp theo dõi quá trình xử lý các vụ việc.

Cách tổ chức này có ý nghĩa quan trọng đối với những vụ việc phức tạp, kéo dài. Thay vì để từng cơ quan xử lý riêng rẽ theo từng chuyên ngành, Thành phố hình thành một đầu mối theo dõi chung, đồng thời phân công trách nhiệm cụ thể cho các sở, ngành và địa phương. Qua đó, việc rà soát không chỉ nhằm trả lời câu hỏi “vụ việc thuộc thẩm quyền của ai”, mà còn phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, công việc phải tiếp tục thực hiện, kết quả cần hoàn thành và tiến độ thực hiện.

2.3. Không đồng nhất “đã có quyết định” với “đã giải quyết xong”

Một trong những vấn đề thực tiễn nổi bật được Báo cáo số 1062 chỉ ra là tình trạng xử lý các vụ việc không hoàn toàn giống nhau. Có vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết và không còn phát sinh đơn; có vụ đã có kết luận thanh tra nhưng vẫn còn nội dung phải tổ chức thực hiện; có vụ việc đang được cơ quan Công an điều tra, xác minh; một số vụ vẫn tiếp tục được cơ quan có thẩm quyền rà soát, xử lý. Do đó, việc xác định tình trạng của vụ việc phải dựa trên hồ sơ, toàn bộ quá trình giải quyết và kết quả tổ chức thực hiện, chứ không thể chỉ căn cứ vào việc đã ban hành một quyết định, kết luận hoặc văn bản xử lý. Đây là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt đối với việc xác định điều kiện chấm dứt giải quyết khiếu nại, tố cáo. Một vụ việc đã có kết luận thanh tra nhưng nội dung của kết luận vẫn đang trong quá trình tổ chức thực hiện thì về mặt thực tế chưa thể đánh giá giống với một vụ việc mà toàn bộ kết luận đã được thực hiện xong.

Tương tự, trường hợp cơ quan có thẩm quyền đã giải quyết khiếu nại, tố cáo nhưng vẫn còn nhiệm vụ liên quan đến công trình, dự án hoặc một kế hoạch xử lý khác thì cần tách bạch các nhóm nhiệm vụ để xác định chính xác phần nào đã hoàn thành và phần nào vẫn phải tiếp tục theo dõi.

2.4. Cần tách bạch vụ việc khiếu nại, tố cáo với việc xử lý khó khăn của công trình, dự án

Báo cáo số 1062 cho thấy trong số các vụ việc đang tiếp tục rà soát, có trường hợp đồng thời thuộc diện Thành phố theo dõi theo Kế hoạch số 34/KH-UBND ngày 07/8/2025 về xử lý vướng mắc các công trình, dự án, khu đất tồn đọng. Đây là một tình huống thực tiễn đáng chú ý bởi một vụ việc có thể có hai “yêu cầu giải quyết” song song cùng tồn tại: (i) một mặt liên quan đến việc xem xét, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; (ii) một mặt liên quan đến việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của công trình, dự án.

Hai quá trình này có liên quan nhưng không đồng nhất với nhau. Do đó, khi rà soát theo Kế hoạch số 329/KH-TTCP, cần đánh giá riêng kết quả xử lý khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; trong khi việc xử lý các khó khăn, vướng mắc của dự án tiếp tục thực hiện theo nhiệm vụ, kế hoạch tương ứng. Việc phân định như vậy giúp tránh tình trạng một nội dung chưa hoàn thành của dự án làm cho toàn bộ vụ việc bị đánh giá là “chưa giải quyết”, hoặc ngược lại, việc khiếu nại đã được giải quyết lại dẫn đến cách hiểu rằng mọi vướng mắc của dự án cũng đã kết thúc.

Đây có thể xem là một trong những kinh nghiệm quan trọng rút ra từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh: một vụ việc phức tạp cần được phân tách thành từng nhóm quan hệ pháp lý, từng nhiệm vụ và từng kết quả xử lý cụ thể.

2.5. “Chấm dứt xử lý” phải có hồ sơ và căn cứ đầy đủ

Một nội dung được Báo cáo số 1062 đặc biệt lưu ý là điều kiện để đề xuất chấm dứt xử lý vụ việc. Qua kiểm tra tại địa phương, có trường hợp không xác định được cụ thể công dân có đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; đồng thời không phát sinh đơn liên quan đến vụ việc trong một thời gian. Tuy nhiên, việc “không có đơn mới” chưa đủ để khẳng định vụ việc đã đủ điều kiện kết thúc. Cơ quan rà soát vẫn phải kiểm tra, xác minh tình trạng đơn thư tại địa phương, lập hồ sơ, tài liệu chứng minh kết quả xác minh và xác định đúng đối tượng, hình thức cũng như thủ tục xử lý phù hợp, đúng quy định pháp luật.

Đối với những vụ việc đã được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết và không còn phát sinh khiếu kiện, việc đề xuất chấm dứt xử lý cũng phải dựa trên hồ sơ kiểm tra, xác nhận, rà soát kết quả giải quyết và việc tổ chức thực hiện. Nói cách khác, “không còn đơn khiếu nại, tố cáo” là một yếu tố để xem xét, nhưng không phải yếu tố duy nhất.

Điều cần thiết là hình thành một chuỗi tài liệu đủ để chứng minh rằng: (i) vụ việc đã được xem xét đầy đủ; (ii) kết quả giải quyết đã được xác định; (iii) nội dung phải thực hiện đã được kiểm tra; (iv) tình trạng đơn thư đã được xác minh; (v) đủ căn cứ pháp lý và thực tiễn để quyết định bước xử lý tiếp theo. Cách tiếp cận này giúp hạn chế tình trạng kết thúc vụ việc chỉ về mặt thủ tục nhưng sau đó lại tiếp tục phát sinh đơn thư do những nội dung thực chất chưa được làm rõ.

3. Kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh

Từ quá trình triển khai Kế hoạch số 329/KH-TTCP, Báo cáo số 1062 đã trực tiếp rút ra nhiều kinh nghiệm có giá trị thực tiễn.

Một là, rà soát phải đi vào từng vụ việc và toàn bộ quá trình giải quyết

Không nên chỉ rà soát văn bản cuối cùng. Cần đối chiếu nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh với quyết định giải quyết, kết luận thanh tra, văn bản xử lý và kết quả tổ chức thực hiện; từ đó xác định nội dung nào đã giải quyết, nội dung nào đã thực hiện và nội dung nào còn tiếp tục xử lý.

Hai là, phải phân biệt giữa quyết định đã ban hành và kết quả tổ chức thực hiện

Đối với vụ việc đã có quyết định giải quyết, kết luận thanh tra hoặc văn bản xử lý, cần kiểm tra xem các nội dung trong đó đã được tổ chức thực hiện đến đâu. Nếu còn nội dung chưa thực hiện, phải xác định rõ nội dung, cơ quan chịu trách nhiệm và tình trạng thực hiện. Đây là cơ sở để đánh giá đúng tình trạng thực tế của vụ việc.

Ba là, một vụ việc thuộc nhiều phạm vi khác nhau phải được tách nội dung để theo dõi

Đối với các vụ việc vừa nằm trong Kế hoạch số 329/KH-TTCP vừa liên quan đến việc xử lý khó khăn của công trình, dự án, cần theo dõi riêng kết quả của từng nhiệm vụ. Việc kiểm tra, rà soát khiếu nại, tố cáo không thay thế việc xử lý các khó khăn của dự án và ngược lại.

Bốn là, không xác định được người khiếu kiện cụ thể thì phải tổ chức xác minh

Trường hợp qua rà soát chưa xác định được công dân cụ thể có đơn hoặc không phát sinh đơn liên quan đến vụ việc, cơ quan chức năng vẫn cần kiểm tra tình trạng đơn thư tại địa phương và lập hồ sơ thể hiện kết quả xác minh. Hồ sơ này là căn cứ quan trọng để xác định tình trạng thực tế và lựa chọn hình thức xử lý phù hợp.

Năm là, đề xuất chấm dứt xử lý phải dựa trên hồ sơ đầy đủ

Đối với vụ việc đã được xem xét, giải quyết và không còn phát sinh khiếu kiện, trước khi đề xuất chấm dứt xử lý cần củng cố đầy đủ tài liệu thể hiện quá trình giải quyết, kết quả thực hiện và tình trạng đơn thư. Không nên coi việc không còn đơn trong một khoảng thời gian là căn cứ duy nhất.

Sáu là, giao nhiệm vụ phải đi cùng cơ chế theo dõi và trách nhiệm cụ thể

Đối với các vụ việc còn tiếp tục rà soát, xử lý, phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, công việc cần thực hiện, kết quả phải hoàn thành và thời hạn thực hiện. Cơ quan thường trực phải theo dõi, đôn đốc, cập nhật tiến độ và tổng hợp những vấn đề khó khăn, vướng mắc hoặc vượt thẩm quyền để báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét.

Bảy là, phối hợp giữa Trung ương và địa phương phải được duy trì thường xuyên

Trong quá trình thực hiện, Thành phố Hồ Chí Minh đã làm việc với Tổ Công tác số 03 của Thanh tra Chính phủ nhằm trao đổi, làm rõ và thống nhất những vấn đề liên quan đến kết quả rà soát. Báo cáo xác định việc phối hợp này cần tiếp tục được duy trì; đối với những nội dung còn ý kiến khác nhau hoặc chưa thống nhất về phương án xử lý thì cần kịp thời tổng hợp, trao đổi và thống nhất trước khi tổ chức thực hiện.

4. Kiến nghị hoàn thiện cơ chế rà soát các vụ việc phức tạp, kéo dài

Thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy việc giải quyết các vụ việc phức tạp, kéo dài không chỉ phụ thuộc vào chất lượng của quyết định giải quyết ban đầu mà còn phụ thuộc đáng kể vào khâu theo dõi, tổ chức thực hiện và xác định điểm kết thúc của vụ việc. Vì vậy, Báo cáo số 1062 đặt ra một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện.

Thứ nhất, cần nghiên cứu, tổng kết thực tiễn để hoàn thiện các quy định liên quan đến tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo và xử lý các vụ việc phức tạp, kéo dài, vượt cấp; đặc biệt đối với những tình huống thực tế chưa được quy định hoặc hướng dẫn thật rõ. Một vấn đề đáng chú ý là cần nghiên cứu hướng dẫn cụ thể hơn về căn cứ, điều kiện, thẩm quyền, trình tự, hình thức và hồ sơ chấm dứt xử lý vụ việc.

Thứ hai, cần nghiên cứu xây dựng tiêu chí và quy trình rà soát thống nhất. Thực tế có thể phát sinh các trường hợp rất khác nhau: vụ việc đã được giải quyết nhưng vẫn còn tổ chức thực hiện kết luận; không xác định được công dân cụ thể tiếp tục khiếu kiện; nội dung khiếu nại đã được giải quyết nhưng công trình, dự án liên quan vẫn còn vướng mắc; hoặc một vụ việc đồng thời nằm trong nhiều phạm vi quản lý khác nhau. Nếu thiếu tiêu chí và quy trình thống nhất, cùng một trạng thái vụ việc có thể được đánh giá khác nhau giữa các cơ quan hoặc địa phương. Do đó, Báo cáo đề xuất nghiên cứu xây dựng tiêu chí và quy trình rà soát thống nhất, trong đó làm rõ việc phân loại vụ việc; rà soát quá trình và kết quả giải quyết; kiểm tra kết quả tổ chức thực hiện; xác minh tình trạng đơn thư; xác định những nội dung còn phải tiếp tục xử lý; hoàn thiện hồ sơ; và xác định điều kiện để chấm dứt xử lý.

Thứ ba, cần xác định cụ thể cơ quan chủ trì, phối hợp, công việc, kết quả và thời hạn hoàn thành đối với những vụ việc còn tiếp tục giải quyết; đồng thời tăng cường trao đổi giữa cơ quan Trung ương và địa phương đối với các vụ việc còn ý kiến khác nhau. Báo cáo cũng đề nghị đối với các Bộ, ngành Trung ương, trong những vụ việc thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước chuyên ngành hoặc liên quan đến việc áp dụng pháp luật chuyên ngành, cần tăng cường phối hợp, kịp thời có ý kiến đối với những khó khăn, vướng mắc thuộc phạm vi quản lý; đồng thời qua thực tiễn cần rà soát, kiến nghị sửa đổi hoặc hướng dẫn các quy định chuyên ngành còn vướng mắc, chưa thống nhất.

Kết luận

Thực tiễn kiểm tra, rà soát các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh cho thấy “giải quyết vụ việc” và “kết thúc vụ việc” là hai vấn đề có liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nhất. Một vụ việc có thể đã có quyết định giải quyết nhưng vẫn còn nội dung phải tổ chức thực hiện. Một nội dung khiếu nại có thể đã được xử lý nhưng dự án liên quan vẫn còn khó khăn cần giải quyết theo một kế hoạch khác. Ngược lại, việc không còn phát sinh đơn thư cũng chưa đương nhiên đồng nghĩa với việc hồ sơ đã đủ căn cứ để chấm dứt xử lý.

Chính vì vậy, giá trị nổi bật từ thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh là cách tiếp cận rà soát theo toàn bộ quá trình của vụ việc: từ nội dung ban đầu, các quyết định và kết luận đã ban hành, kết quả tổ chức thực hiện, tình trạng đơn thư, nhiệm vụ còn tồn tại cho đến việc xác định cơ quan chịu trách nhiệm và điều kiện kết thúc. Cách tiếp cận này đồng thời đòi hỏi một cơ chế chỉ đạo tập trung, phân công rõ trách nhiệm, hồ sơ đầy đủ và sự phối hợp thường xuyên giữa các cơ quan Trung ương với địa phương.

Nếu các kinh nghiệm thực tiễn này tiếp tục được tổng kết và thể chế hóa thành tiêu chí, quy trình kiểm tra, rà soát thống nhất, đây sẽ là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, hạn chế tình trạng xử lý lặp lại và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực của cơ quan hành chính nhà nước.

Th.S Đặng Thùy Trâm

Trưởng Phòng QT – TV, Trường Cán bộ Thanh tra

1. Đặt vấn đề

Tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo là lĩnh vực luôn được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm, đồng thời cũng là môi trường dễ phát sinh xung đột gay gắt, nhiều vụ việc phức tạp, đa dạng. Đây là công việc đòi hỏi cán bộ, công chức không chỉ nắm vững pháp luật mà còn phải thành thạo nhiều kỹ năng: bóc tách hồ sơ, định danh đúng bản chất đơn thư, đối thoại, kiểm soát cảm xúc đám đông và ra quyết định hợp tình, hợp lý, hợp pháp.

Bối cảnh hiện nay càng làm cho yêu cầu đổi mới bồi dưỡng trở nên bức thiết. Việc vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025 đã làm thay đổi căn bản thẩm quyền, trình tự, thủ tục trong lĩnh vực này. Cùng thời điểm, Luật Thanh tra năm 2025 tổ chức lại hệ thống cơ quan thanh tra theo hướng tinh gọn; Luật số 136/2025/QH15 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026) điều chỉnh thẩm quyền, bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến; hệ thống Tòa án được tổ chức lại thành ba cấp, trong đó Tòa án nhân dân khu vực xét xử sơ thẩm các vụ án hành chính. Những thay đổi này đòi hỏi đội ngũ cán bộ, công chức phải nhanh chóng cập nhật để không bị hẫng hụt về nhận thức pháp lý khi thực thi công vụ.

Trong khi đó, hoạt động bồi dưỡng ở nhiều nơi vẫn nặng về truyền đạt văn bản quy phạm pháp luật một chiều, thiếu các ví dụ thực tiễn sinh động, khiến người học khó tiếp thu và khó chuyển hóa tri thức thành hành động. Do vậy, việc chuyển hướng sang các phương pháp giảng dạy tích cực, lấy người học làm trung tâm, mà trọng tâm là xây dựng và sử dụng một hệ thống tình huống thực tiễn chuẩn mực, chính là tiền đề để nâng cao hiệu quả bồi dưỡng.

2. Cơ sở lý luận về tình huống thực tiễn phục vụ bồi dưỡng

Trong khoa học giáo dục, “tình huống thực tiễn” được hiểu là một sự kiện, hoàn cảnh hoặc chuỗi diễn biến có thật (hoặc được mô phỏng toàn diện từ thực tế) xảy ra trong đời sống xã hội hay hoạt động chuyên môn; trong đó các yếu tố thông tin, con người và bối cảnh đan xen tạo thành một mâu thuẫn, một bài toán chưa được giải quyết, đòi hỏi người học phải phân tích và đưa ra quyết định hành động để chuyển hóa trạng thái. Nói cách khác, đó là tình huống chứa đựng vấn đề cần giải quyết.

Áp dụng vào lĩnh vực chuyên môn, tình huống thực tiễn phục vụ bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo là một vụ việc, hoàn cảnh hoặc xung đột pháp lý – xã hội có thật (hoặc được mô phỏng) chứa đựng các hành vi, quyết định bị phản ứng; được thiết kế có chủ đích nhằm đặt học viên vào vị trí của người thực thi công vụ, buộc họ vận dụng quy định pháp luật kết hợp với kỹ năng bổ trợ để phân loại, đối thoại, xác minh và đưa ra phương án giải quyết dứt điểm.

Một tình huống thực tiễn hoàn chỉnh thường được cấu thành từ năm yếu tố: bối cảnh (không gian, thời gian, môi trường pháp lý); chủ thể (các bên tham gia với quyền lợi, tâm lý khác nhau); diễn biến sự việc; mâu thuẫn (yếu tố cốt lõi, nếu thiếu thì chỉ còn là một câu chuyện kể); và yêu cầu giải quyết. Để phục vụ tốt cho bồi dưỡng, tình huống còn phải đáp ứng các tiêu chí: không quá tường minh theo kiểu đúng – sai rõ ràng; mô phỏng được tính đa dạng, phức tạp của thông tin thực tế; cài cắm được trạng thái tâm lý của các chủ thể; và mỗi lựa chọn hành động của học viên đều gắn với việc phân tích hậu quả.

Giá trị của phương pháp này thể hiện trên nhiều phương diện. Đối với học viên, tình huống giúp phát triển tư duy phản biện, rèn luyện kỹ năng bóc tách bản chất đơn thư và bản lĩnh quản trị cảm xúc. Đối với giảng viên, tình huống làm thay đổi vai trò từ người truyền đạt một chiều thành người điều phối. Đối với cơ quan quản lý nhà nước, quá trình xây dựng và phân tích tình huống thường làm lộ ra những điểm bất cập, chồng chéo của pháp luật, trở thành nguồn tư liệu quý để tham mưu hoàn thiện thể chế.

3. Thực trạng xây dựng tình huống thực tiễn tại Trường Cán bộ Thanh tra

Thời gian qua, việc chuyển dịch phương pháp giảng dạy từ truyền đạt lý thuyết thuần túy sang ứng dụng tình huống thực tiễn tại Trường Cán bộ Thanh tra đã đạt những kết quả tích cực. Trường đã tổ chức nhiều buổi thực hành đóng vai tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; biên soạn hệ thống tài liệu bồi dưỡng theo các ngạch (thanh tra viên, thanh tra viên chính, thanh tra viên cao cấp) với phần bài tập tình huống đi kèm. Năm 2024, Trường khai trương kênh Youtube “ITC Channel” để giải đáp chính sách pháp luật và giới thiệu các tình huống thực tiễn. Đặc biệt, năm 2025, đội ngũ chuyên gia, giảng viên của Trường đã biên soạn cuốn Cẩm nang tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, tổng hợp 50 tình huống thực tiễn được thiết kế bài bản theo mạch tố tụng hành chính. Trường cũng phát huy hiệu quả hình thức diễn án giả định và khai thác tốt chất xám từ đội ngũ chuyên gia thực tế.

Có thể khái quát bốn kết quả nổi bật: các tình huống bám sát trục thời gian và quy trình tố tụng hành chính, giúp học viên hình thành phản xạ tư duy hệ thống; kho tình huống tập trung vào đất đai, bồi thường, giải phóng mặt bằng – những lĩnh vực phát sinh phần lớn đơn thư; việc chuyển từ đọc tình huống trên giấy sang tổ chức các phiên đối thoại giả định giúp học viên rèn luyện kỹ năng thực chiến; và kỹ thuật mã hóa danh tính công dân tạo ra hành lang an toàn, vừa bảo đảm tính nhân văn, vừa không làm giảm tính thách thức của bài tập.

Bên cạnh đó, thực trạng cũng bộc lộ những hạn chế mang tính hệ thống. Một là, khâu biên soạn chưa kịp số hóa và thiết kế các kịch bản mang tính chuyển tiếp phức tạp, chưa phản ánh đậm nét sự thay đổi phân cấp thẩm quyền trong mô hình chính quyền hai cấp và thẩm quyền của hệ thống Tòa án sau cải cách. Hai là, nhiều tình huống vẫn bị thiết kế theo lối mòn của một bài tập kiểm tra kiến thức trên giấy với tư duy “đáp án đóng”, vô tình triệt tiêu kỹ năng quan trọng nhất là nghệ thuật đối thoại, hòa giải. Ba là, các tình huống mới mô tả được phần bề nổi mà chưa lột tả được các yếu tố tạo hiệu ứng áp lực như sự kích động của đám đông, hành vi quay phim, phát trực tiếp của các đối tượng cơ hội. Bốn là, việc tiếp cận, trích xuất hồ sơ các vụ việc tố cáo tham nhũng, lợi ích nhóm gặp rào cản lớn do tính chất bảo mật, khiến kho tình huống ở mảng này còn mỏng và chưa đủ tầm với đối tượng cán bộ quản lý cấp cao.

Nguyên nhân của những hạn chế nêu trên chủ yếu đến từ ba nhóm: cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu tình huống gốc giữa cơ sở đào tạo với các cơ quan thực tế chưa thông suốt, chưa có hành lang pháp lý cho việc này; áp lực về năng lực và thời gian của đội ngũ biên soạn vốn phải gánh khối lượng giờ dạy lớn; và ảnh hưởng của tư duy dạy học truyền thống, truyền thụ một chiều cùng với sự hạn chế về hạ tầng kỹ thuật cho phòng học mô phỏng.

4. Một số giải pháp

Để khắc phục những hạn chế trên và đáp ứng yêu cầu của bối cảnh mới, cần triển khai đồng bộ hệ giải pháp về cả cơ chế, con người và công nghệ.

Thứ nhất, xây dựng và ban hành bộ khung chuẩn tình huống thực tiễn mẫu. Việc này bảo đảm mọi tình huống dù do ai biên soạn cũng đạt sự thống nhất về chất lượng và tính sư phạm. Theo quan điểm chuẩn mực, mỗi tình huống nên có cấu trúc ba phần gắn kết: hồ sơ gốc về sự kiện; hệ thống câu hỏi gợi mở phân tầng theo cấp độ tư duy (nhận diện – kỹ năng, tâm lý – giải quyết); và cẩm nang dành cho giảng viên (gồm đáp án cứng về pháp lý, đáp án mềm về kỹ năng ứng xử và cảnh báo rủi ro). Trọng tâm nên tập trung vào ba nhóm tình huống điển hình và phức tạp nhất: kỹ năng phân loại, xử lý đơn thư (đơn nặc danh, đơn vừa khiếu nại vừa tố cáo, đơn gửi vượt cấp); tiếp công dân và đối thoại (tiếp đoàn đông người, xử lý hành vi quá khích, livestream); và giải quyết vụ việc cụ thể trong các lĩnh vực nhạy cảm như tranh chấp, bồi thường đất đai.

Thứ hai, thiết lập hành lang thu thập dữ liệu tình huống gốc. Trường cần tham mưu ban hành quy chế phối hợp giữa nhà trường với Ban Tiếp công dân Trung ương, các cục, vụ và thanh tra các tỉnh, thành phố để định kỳ chia sẻ các hồ sơ vụ việc phức tạp, các bản án hành chính đã có hiệu lực. Song song đó phải ban hành quy trình nghiêm ngặt về mã hóa, bảo mật thông tin (thay đổi tên tuổi, địa danh, số hiệu văn bản) nhưng giữ nguyên các mốc thời gian, số liệu và bản chất hành vi – vốn là căn cứ để tính thời hiệu và áp dụng điều khoản luật.

Thứ ba, phát triển mô hình biên soạn kết hợp giữa giảng viên và chuyên gia thực tiễn. Mỗi bộ tình huống nên là sản phẩm của ít nhất hai chủ thể: một giảng viên cơ hữu mạnh về phương pháp luận, cấu trúc sư phạm và một chuyên gia, thanh tra viên cao cấp đang trực tiếp công tác mạnh về tính thời sự, sự gai góc của vụ việc. Cần tạo điều kiện cho giảng viên cơ hữu đi biệt phái, tham gia các đoàn giải quyết khiếu nại hoặc các buổi tiếp công dân để tự làm mới tư duy biên soạn.

Thứ tư, ứng dụng công nghệ trong số hóa kho dữ liệu và phòng học mô phỏng. Cần số hóa toàn bộ kho tình huống dưới dạng hồ sơ điện tử, tích hợp sơ đồ thửa đất, video clip mô phỏng để học viên truy cập nghiên cứu trước khi lên lớp và kết nối với hệ thống học liệu số phục vụ đào tạo trực tuyến. Đồng thời, đầu tư phòng diễn án và mô phỏng tiếp công dân giả định có trang bị camera, hệ thống âm thanh để ghi hình quá trình thực hành, phục vụ việc phân tích, rút kinh nghiệm.

Thứ năm, bảo đảm cơ chế đãi ngộ và thẩm định tình huống. Việc biên soạn, mã hóa và thiết kế thành công một tình huống chuẩn mực cần được quy đổi sang số giờ giảng dạy hoặc đề tài nghiên cứu khoa học một cách thỏa đáng. Bộ tình huống mẫu, trước khi đưa vào giáo trình chính thức, phải qua Hội đồng chuyên môn thẩm định với sự tham gia của nhà khoa học, lãnh đạo ngành thanh tra và đại diện từ hệ thống Tòa án hành chính, để bảo đảm tính đa chiều, chặt chẽ dưới cả góc nhìn tư pháp.

5. Kết luận

Xây dựng tình huống thực tiễn là một hướng đi tất yếu và có ý nghĩa chiến lược trong đổi mới phương pháp bồi dưỡng nghiệp vụ tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hệ thống pháp luật vừa được hoàn thiện căn bản, đây không chỉ là công việc mang tính hình thức mà là một khoản đầu tư chiến lược vào chất lượng nguồn nhân lực. Việc triển khai đồng bộ, kiên trì các giải pháp về cơ chế, con người và công nghệ sẽ giúp Trường Cán bộ Thanh tra từng bước hình thành một ngân hàng tình huống thực tiễn có chất lượng, thường xuyên được cập nhật, qua đó góp phần nâng cao năng lực, bản lĩnh và tính chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ, công chức, góp phần giữ vững niềm tin của nhân dân đối với bộ máy nhà nước./.

ThS. Đào Thị Thu Hà

Phòng Nghiên cứu và Hợp tác, Trường Cán bộ Thanh tra

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Quốc hội (2024), Luật Đất đai số 31/2024/QH15, Hà Nội.
2. Quốc hội (2025), Luật Thanh tra số 84/2025/QH15, Hà Nội.
3. Quốc hội (2025), Luật số 136/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo, Hà Nội.
4. Chính phủ (2025), Nghị định số 141/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 02 cấp trong lĩnh vực quản lý nhà nước của Thanh tra Chính phủ, Hà Nội.
5. Thanh tra Chính phủ (2021), Thông tư số 04/2021/TT-TTCP quy định quy trình tiếp công dân và Thông tư số 05/2021/TT-TTCP quy định quy trình xử lý đơn khiếu nại, đơn tố cáo, đơn kiến nghị, phản ánh, Hà Nội.
6. Trường Cán bộ thanh tra (2025), Cẩm nang tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, Hà Nội.
7. Đinh Văn Minh (2023), “Hoàn thiện thể chế về tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong bối cảnh cải cách hành chính hiện nay”, Tạp chí Thanh tra, số 5/2023.

Chi tiết công văn đính kèm bên dưới.

Từ khóa: khiếu nại; tố cáo; khiếu kiện phức tạp; kéo dài; vượt cấp; kiểm tra, rà soát; Hải Phòng.

1. Giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp – yêu cầu ngày càng cấp thiết hiện nay

Khiếu nại, tố cáo là một trong những phương thức quan trọng để công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời là kênh thông tin để Nhà nước phát hiện những hạn chế, bất cập trong quản lý, những hành vi vi phạm pháp luật và những vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Vì vậy, chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo không chỉ được đo bằng số lượng vụ việc đã ban hành quyết định giải quyết hay kết luận nội dung tố cáo, mà quan trọng hơn là quyền, lợi ích hợp pháp của người dân có được bảo đảm, vi phạm có được khắc phục và vụ việc có thực sự được giải quyết ổn định, dứt điểm hay không.

Vấn đề trở nên đáng lưu ý khi số lượng người đến các cơ quan hành chính nhà nước khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh vẫn ở mức rất lớn. Theo số liệu Báo cáo của Chính phủ về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, năm 2021 có 330.971 lượt người[1]; năm 2022 có 284.309 lượt[2]; năm 2023 tăng lên 391.512 lượt[3]; năm 2024 là 355.656 lượt và năm 2025 là 348.191 lượt người. Đáng chú ý hơn, số lượt đoàn đông người có xu hướng diễn biến phức tạp: năm 2024 có 3.628 đoàn và năm 2025 có 4.418 đoàn.

Những con số trên cho thấy một vấn đề cần được quan tâm: một vụ việc có thể đã “xong” về thủ tục pháp lý, nhưng chưa chắc đã “kết thúc” trong thực tiễn. Có những vụ việc đã qua nhiều cấp giải quyết, thậm chí đã được Tòa án xét xử nhưng công dân vẫn tiếp tục gửi đơn, tập trung đông người hoặc khiếu kiện vượt cấp. Khi đó, vấn đề không còn đơn thuần là xác định cơ quan nào có thẩm quyền giải quyết một đơn khiếu nại, tố cáo, mà phải trả lời những câu hỏi khó hơn: Vì sao vụ việc vẫn kéo dài? Khâu nào trong quá trình quản lý hoặc giải quyết trước đây chưa được xử lý đến cùng? Có tình tiết mới hay không? Có sai sót cần khắc phục hay chỉ còn là vấn đề chưa tạo được sự đồng thuận? Và quan trọng hơn, đâu là “điểm kết thúc” hợp pháp và hợp lý của một vụ việc đã được xem xét đầy đủ? Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay khi tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương có những thay đổi lớn; Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo được sửa đổi, bổ sung năm 2025 và các quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Thực tiễn cho thấy trong thời gian qua, khiếu kiện phức tạp, kéo dài thường tập trung ở các lĩnh vực đất đai, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng và tái định cư, những lĩnh vực trực tiếp tác động đến tài sản, nơi ở và sinh kế của người dân, đồng thời gắn với quá trình đô thị hóa và triển khai các dự án đầu tư. Những vụ việc không được xử lý kịp thời có thể trở thành “điểm nghẽn”, làm chậm dự án, lãng phí nguồn lực đất đai, tạo áp lực lên hệ thống quản lý nhà nước và tiềm ẩn nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự.

Là thành phố trực thuộc Trung ương, Hải Phòng đang trải qua quá trình phát triển mạnh mẽ với tốc độ đô thị hóa cao, nhiều dự án hạ tầng, khu đô thị, khu công nghiệp và các hoạt động thu hồi đất, giải phóng mặt bằng diễn ra với quy mô lớn. Chính sự vận động mạnh mẽ của không gian phát triển, đất đai và các dự án đầu tư đã làm nảy sinh nhiều quan hệ hành chính phức tạp, trực tiếp liên quan đến quyền, lợi ích của người dân. Đây là lý do Hải Phòng được lựa chọn như một địa bàn có tính điển hình để nghiên cứu, đánh giá thực tiễn công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp; từ đó rút ra những bài học có giá trị, đề xuất giải pháp vừa nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, vừa bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

2. Thực tiễn Hải Phòng: từ áp lực khiếu kiện đến kết quả giải quyết

Hải Phòng là địa phương có tốc độ đô thị hóa, phát triển hạ tầng và triển khai nhiều dự án đầu tư lớn. Quá trình đó tất yếu làm phát sinh nhiều quan hệ liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng.

Theo Báo cáo của Thanh tra thành phố Hải Phòng[4], giai đoạn 2021–2026 địa phương thống kê 20 vụ việc phức tạp, kéo dài, vượt cấp; trong đó có 7 vụ khiếu nại, 7 vụ tố cáo, 12 vụ có nội dung kiến nghị, phản ánh và 15 vụ có đoàn đông người. Đến thời điểm báo cáo (1/8/2026), 17/20 vụ việc đã được giải quyết dứt điểm, còn 3 vụ tiếp tục xử lý.

Cơ cấu lĩnh vực phản ánh rất rõ “điểm nóng” của khiếu kiện hiện nay. Trong 20 vụ việc, có 11 vụ liên quan đến bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tái định cư, chiếm 55%; 7 vụ thuộc lĩnh vực đất đai, chiếm 35%; các lĩnh vực khác chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ.

Như vậy, nếu xét theo nhóm nội dung chủ yếu thì 90% số vụ việc phức tạp, kéo dài được thống kê tại Hải Phòng liên quan trực tiếp đến đất đai và quá trình thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tái định cư. Con số này không chỉ phản ánh đặc thù của Hải Phòng mà còn gợi mở một vấn đề quản trị rộng hơn: muốn giảm khiếu kiện kéo dài thì không thể chỉ nâng cao chất lượng giải quyết khiếu nại, tố cáo ở “phần ngọn”; cần đồng thời nâng cao chất lượng quản lý đất đai, thu hồi đất, xác định nguồn gốc đất, bồi thường và tái định cư ngay từ “phần gốc”.

Một trong những cách làm đáng chú ý của Hải Phòng trong xử lý các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp là thiết lập cơ chế chỉ đạo tập trung, gắn với phối hợp liên ngành chặt chẽ và thống nhất từ cấp chỉ đạo đến khâu tổ chức thực hiện. Cách tổ chức này tạo nên một chuỗi chỉ đạo và thực hiện tương đối đồng bộ, trong đó chủ trương, định hướng xử lý được thống nhất từ cấp có thẩm quyền cao, sau đó được cụ thể hóa bằng nhiệm vụ của từng cơ quan, từng thành viên và được theo dõi đến kết quả cuối cùng. Nhờ đó, hạn chế được tình trạng mỗi cơ quan xem xét vụ việc theo phạm vi chức năng riêng lẻ, thiếu sự liên thông hoặc chậm thống nhất quan điểm; đồng thời tạo điều kiện để các cơ quan kịp thời trao đổi thông tin, đối chiếu hồ sơ, thống nhất căn cứ pháp lý và phương án xử lý.

Hiệu quả của cơ chế này được thể hiện khá rõ qua kết quả thực hiện. Đối với các vụ việc thuộc Kế hoạch số 96/KH-TTCP, Hải Phòng đã giải quyết dứt điểm 13/14 vụ việc; đối với 4 vụ việc thuộc Kế hoạch số 329/KH-TTCP, cả 4 vụ đều được kiểm tra, rà soát, xây dựng phương án hoặc kết luận, kiến nghị xử lý và đã giải quyết dứt điểm 3/4 vụ việc.

Điều đáng ghi nhận ở đây không chỉ là tỷ lệ các vụ việc được giải quyết, mà chính là phương thức tổ chức xử lý có tính hệ thống. Việc hình thành một đầu mối chỉ đạo đủ thẩm quyền, có sự tham gia của nhiều cơ quan liên quan và có bộ phận giúp việc theo dõi thường xuyên đã bảo đảm sự thống nhất từ chỉ đạo, phối hợp đến tổ chức thực hiện. Đây là một kinh nghiệm có giá trị, bởi đối với các vụ việc phức tạp, kéo dài, hiệu quả giải quyết phụ thuộc rất lớn vào khả năng phối hợp thực chất giữa các cơ quan, cũng như việc xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và đầu mối chịu trách nhiệm đến cùng đối với từng vụ việc.

Một trong những trường hợp điển hình là khiếu kiện liên quan đến thu hồi đất thực hiện Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Bắc sông Cấm.

Đây là dự án trọng điểm có tổng mức đầu tư trên 9.000 tỷ đồng, quy mô khoảng 317 ha, liên quan đến thu hồi đất, giải phóng mặt bằng của 15 tổ chức và 2.927 hộ dân, trong đó 1.286 hộ phải di chuyển chỗ ở và bố trí tái định cư. Trong giai đoạn 2017-2024, quá trình triển khai dự án phát sinh nhiều khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh liên quan đến nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất, hành lang đê, hành lang an toàn giao thông, bồi thường đất và tài sản, cây cối, hoa màu, tái định cư và cưỡng chế thu hồi đất. Quy mô gần 3.000 hộ dân cho thấy đây không phải là vụ việc có thể giải quyết hiệu quả chỉ bằng việc nghiên cứu một đơn khiếu nại cụ thể.

Trước tình hình đó, cách xử lý của Hải Phòng không phải đơn giản là viện dẫn rằng vụ việc “đã được giải quyết”. Thanh tra thành phố được giao rà soát toàn diện; nghiên cứu lại hồ sơ, kết quả giải quyết trước đây, đối chiếu pháp luật và tổ chức đối thoại trực tiếp. Việc đối thoại có sự tham gia của Ban Tiếp công dân Trung ương, Cục I – Thanh tra Chính phủ, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Đoàn Luật sư thành phố cùng các sở, ngành và cơ quan liên quan. Sau quá trình rà soát và đối thoại, các nội dung công dân tiếp tục khiếu kiện được làm rõ trên cơ sở hồ sơ, chứng cứ, căn cứ pháp luật và kết quả giải quyết của các cơ quan có thẩm quyền. Khi xác định không có tình tiết mới làm phát sinh căn cứ xem xét lại, thành phố thực hiện việc thông báo kết thúc vụ việc theo quy định.

Điểm đáng chú ý chính là phương pháp xác lập “điểm kết thúc”. Giải quyết dứt điểm không đồng nghĩa với việc tìm mọi cách để công dân rút đơn; càng không đồng nghĩa với việc đóng hồ sơ về mặt hành chính. “Dứt điểm” phải được đặt trên nền tảng của ba điều kiện: vụ việc đã được rà soát đầy đủ; quyền và lợi ích hợp pháp nếu bị xâm phạm đã được xem xét, khắc phục; và khi không còn căn cứ pháp lý hoặc tình tiết mới thì phải có cơ chế kết thúc rõ ràng, công khai, minh bạch. Do vậy, vụ việc Khu đô thị mới Bắc sông Cấm như một “phép thử” của phương pháp rà soát toàn diện

4. Những “điểm nghẽn” khiến vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài

Thứ nhất, lịch sử pháp lý của vụ việc quá dài và phức tạp. Nhiều vụ việc phát sinh từ nhiều năm trước, hồ sơ trải qua nhiều cấp, nhiều cơ quan; chính sách đất đai, bồi thường, tái định cư thay đổi qua từng thời kỳ. Thậm chí cơ quan quản lý, địa giới hành chính và tổ chức bộ máy cũng thay đổi. Điều này khiến việc phục dựng đầy đủ “hồ sơ pháp lý” của một vụ việc trở thành một nhiệm vụ khó khăn.

Thứ hai, có khoảng cách giữa giải quyết và tổ chức thực hiện kết quả giải quyết. Có trường hợp quyết định hoặc kết luận đã được ban hành nhưng những vấn đề phát sinh sau giải quyết chưa được xử lý đầy đủ. Chính khoảng cách giữa “có quyết định” và “quyết định được thực hiện đầy đủ” có thể trở thành nguyên nhân làm khiếu kiện tái diễn.

Thứ ba, phối hợp liên ngành và dữ liệu chưa đáp ứng yêu cầu của những vụ việc có lịch sử dài. Hồ sơ lớn, phân tán tại nhiều cơ quan; số hóa và kết nối dữ liệu chưa đồng bộ. Khi tổ chức bộ máy hoặc địa giới hành chính thay đổi, việc bàn giao và kế thừa hồ sơ càng phức tạp.

Thứ tư, một số vụ việc đã được giải quyết nhưng chưa tạo được sự đồng thuận. Thậm chí có vụ đã được Tòa án xét xử nhưng công dân tiếp tục gửi đơn mà không có tình tiết, chứng cứ mới. Nếu không có cơ chế phân loại và xác lập điểm kết thúc, cơ quan nhà nước có thể rơi vào vòng lặp: tiếp nhận, chuyển đơn, rà soát, trả lời, tiếp tục nhận lại cùng nội dung. Điều này vừa tiêu tốn nguồn lực hành chính, vừa không giải quyết được căn nguyên, gốc rễ của vấn đề.

Như vậy, nguyên nhân của khiếu kiện kéo dài không hoàn toàn nằm ở phía người khiếu nại, tố cáo. Nó có thể bắt nguồn từ tồn tại của quản lý nhà nước; chất lượng giải quyết ban đầu; việc tổ chức thực hiện quyết định; sự thiếu đồng bộ của cơ chế phối hợp; quản trị hồ sơ; hoặc hiệu quả đối thoại, giải thích pháp luật. Chỉ khi nhận diện đúng nguyên nhân của từng vụ việc mới có thể lựa chọn đúng phương án xử lý.

5. Sáu bài học từ thực tiễn Hải Phòng

Một là, giải quyết từ sớm, từ cơ sở là biện pháp hiệu quả nhất để không tạo ra “vụ việc tồn đọng”. Cần chủ động nhận diện những vụ việc có nguy cơ phức tạp ngay từ khi phát sinh, đặc biệt là các vụ liên quan đến thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, đông người. Một vụ việc được giải quyết đúng ngay từ đầu sẽ tiết kiệm nguồn lực hơn rất nhiều so với việc phải thành lập các tổ công tác để xử lý sau nhiều năm.

Hai là, phải chuyển từ “rà soát đơn” sang “rà soát toàn bộ vòng đời pháp lý của vụ việc”. Với vụ việc kéo dài, không thể chỉ đọc quyết định giải quyết gần nhất. Cần trở lại hồ sơ gốc, xác định thời điểm phát sinh, nguồn gốc quyền lợi, các quyết định đã ban hành, pháp luật áp dụng tại từng thời kỳ, quá trình thực hiện và nguyên nhân khiến công dân tiếp tục khiếu kiện.

Ba là, phải phân biệt hai nhóm vụ việc: “cần tiếp tục giải quyết” và “cần kết thúc”. Nếu có tình tiết, chứng cứ mới hoặc phát hiện việc giải quyết trước đây chưa đúng thì phải tiếp tục xem xét, sửa sai, khắc phục quyền lợi. Ngược lại, nếu vụ việc đã được giải quyết đúng thẩm quyền, đúng trình tự, có đầy đủ căn cứ và không có tình tiết mới thì cần xác định rõ điểm kết thúc. Đây là nguyên tắc quan trọng để vừa bảo đảm quyền của công dân, vừa tránh tình trạng hành chính bị cuốn vào việc rà soát lặp đi lặp lại cùng một nội dung.

Bốn là, giải quyết phải gắn chặt với tổ chức thực hiện. Nội dung có cơ sở phải được khắc phục; nội dung không có cơ sở phải được giải thích; vấn đề vượt thẩm quyền phải được báo cáo kịp thời. Không nên coi việc ký ban hành quyết định giải quyết là điểm cuối của trách nhiệm quản lý.

Năm là, đối với vụ việc đặc biệt phức tạp cần cơ chế chỉ đạo đủ mạnh và một đầu mối chịu trách nhiệm đến cùng. Mô hình Tổ công tác tại Hải Phòng cho thấy vai trò của người đứng đầu và cơ chế liên ngành có ý nghĩa rất lớn. Điều cần tránh là “phối hợp nhưng không có người chịu trách nhiệm cuối cùng”, dẫn đến hồ sơ đi qua nhiều cơ quan nhưng vụ việc không tiến thêm một bước. Phải xác định rõ cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, nhiệm vụ, thời hạn và trách nhiệm thực hiện.

Sáu là, đối thoại phải trở thành một phương thức giải quyết thực chất chứ không chỉ là thủ tục. Đối thoại tốt giúp cơ quan nhà nước hiểu được điều người dân thực sự yêu cầu; đồng thời giúp công dân tiếp cận đầy đủ hồ sơ, căn cứ pháp luật và lý do của quyết định hành chính. Với vụ việc không còn căn cứ xem xét, đối thoại, giải thích, công khai kết quả lại càng quan trọng để tạo sự đồng thuận xã hội.

6. Từ kinh nghiệm Hải Phòng đến những kiến nghị hoàn thiện cơ chế giải quyết

Trước hết, cần chuẩn hóa tiêu chí nhận diện vụ việc phức tạp, kéo dài, vượt cấp. Không nên chỉ dựa vào thời gian tồn tại của vụ việc. Tiêu chí cần phản ánh đồng thời thời gian kéo dài; số lần, số cấp đã giải quyết; số người tham gia; tính chất quyền lợi bị tác động; mức độ phức tạp về pháp luật; nguy cơ ảnh hưởng an ninh, trật tự; mức độ liên quan đến dự án lớn và khả năng phát sinh điểm nóng. Việc có bộ tiêu chí thống nhất sẽ giúp các địa phương chủ động phân loại và cảnh báo từ sớm, từ xa, thay vì chờ đến khi vụ việc trở nên phức tạp mới đưa vào diện rà soát.

Thứ hai, cần chuẩn hóa quy trình kiểm tra, rà soát theo “vòng đời vụ việc”. Quy trình này ít nhất phải trả lời được: vụ việc bắt đầu từ đâu; đã được cơ quan nào xem xét; quyết định nào đã ban hành; pháp luật nào áp dụng tại từng thời điểm; nội dung nào đã được giải quyết; quyết định đã được thực hiện đến đâu; còn tồn tại vấn đề gì; có chứng cứ, tình tiết mới hay không; và điều kiện nào để tiếp tục hoặc kết thúc việc xem xét.

Thứ ba, thiết lập cơ chế hậu kiểm sau giải quyết. Một vụ việc chỉ nên được coi là giải quyết dứt điểm khi quyết định, kết luận đã được thực hiện trên thực tế. Do đó, cần chuyển trọng tâm từ thống kê “đã ban hành quyết định giải quyết” sang đánh giá “đã thực hiện xong quyết định và ổn định tình hình”. Cơ chế hậu kiểm cũng giúp phát hiện những trường hợp quyết định đúng nhưng tổ chức thực hiện chậm, không đầy đủ hoặc phát sinh vấn đề mới.

Thứ tư, phát huy trách nhiệm của người đứng đầu và thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành đối với vụ việc đặc biệt phức tạp. Mô hình của Hải Phòng cho thấy đối với vụ việc liên quan nhiều lĩnh vực, việc tập trung đầu mối chỉ đạo ở cấp có đủ thẩm quyền giúp rút ngắn quá trình xin ý kiến, thống nhất quan điểm và xác định trách nhiệm. Tuy nhiên, phối hợp phải được thể chế hóa bằng việc xác định rõ đầu mối, nhiệm vụ, thời hạn, cơ chế chia sẻ hồ sơ và trách nhiệm nếu chậm xử lý.

Thứ năm, xây dựng cơ sở dữ liệu số về lịch sử vụ việc khiếu nại, tố cáo. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà là một thay đổi về phương thức quản lý. Mỗi vụ việc phức tạp cần có một hồ sơ điện tử thống nhất, thể hiện toàn bộ lịch sử tiếp công dân, tiếp nhận đơn, giải quyết, quyết định, kết luận, bản án liên quan, kết quả tổ chức thực hiện và tình trạng hiện tại. Khi đó, dù địa giới hành chính, cơ quan quản lý hoặc cán bộ phụ trách thay đổi, “trí nhớ thể chế” về vụ việc vẫn được duy trì.

Thứ sáu, đặc biệt chú trọng phòng ngừa khiếu kiện ngay trong quản lý đất đai, thu hồi đất, bồi thường và tái định cư. Khi 55% vụ việc phức tạp tại Hải Phòng liên quan bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tái định cư và thêm 35% liên quan đất đai, thông điệp chính sách rất rõ: giải pháp bền vững không thể chỉ nằm trong pháp luật về khiếu nại, tố cáo. Cần công khai, minh bạch phương án thu hồi, bồi thường; làm tốt việc xác định nguồn gốc đất; đối thoại trước khi ban hành quyết định; giải thích chính sách ngay từ cơ sở; đồng thời xử lý kịp thời những sai sót của cơ quan nhà nước nếu có.

Kết luận

Giải quyết khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp không đơn thuần là xử lý những vụ việc còn tồn đọng của quá khứ. Đằng sau mỗi vụ việc kéo dài có thể là một vấn đề về năng lực quản lý, một khoảng trống trong phối hợp, một quyết định chưa được tổ chức thực hiện đầy đủ hoặc một quyền lợi của người dân chưa được giải thích, xem xét thấu đáo. Vì vậy, giải quyết dứt điểm một vụ việc không phải là làm cho “hết đơn”, mà là giải quyết đến tận cùng nguyên nhân làm phát sinh và kéo dài khiếu kiện.

Thực tiễn Hải Phòng cho thấy một hướng tiếp cận đáng chú ý: rà soát toàn diện, phân loại chính xác, đối thoại thực chất, phối hợp liên ngành, tổ chức thực hiện đến cùng, xác lập rõ điểm kết thúc. Việc 17/20 vụ việc phức tạp, kéo dài, vượt cấp được giải quyết dứt điểm; 13/14 vụ việc thuộc Kế hoạch số 96/KH-TTCP và 3/4 vụ việc thuộc Kế hoạch số 329/KH-TTCP được xử lý dứt điểm cho thấy giá trị thực tiễn của cách tiếp cận này.

Quan trọng hơn, kinh nghiệm Hải Phòng gợi mở một sự chuyển đổi về tư duy: từ giải quyết từng đơn riêng lẻ sang quản trị toàn bộ vụ việc; từ xử lý khi đã phát sinh phức tạp sang nhận diện và phòng ngừa từ sớm, từ xa; từ ban hành quyết định sang theo dõi kết quả thực hiện; từ những “chiến dịch” rà soát theo đợt sang một cơ chế kiểm tra, rà soát thường xuyên, có dữ liệu, có tiêu chí và có hậu kiểm.

Đó cũng là hướng đi cần thiết để công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo thực sự trở thành một phương thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nâng cao trách nhiệm của cơ quan hành chính nhà nước, củng cố niềm tin của Nhân dân và góp phần xây dựng nền hành chính kiến tạo, trách nhiệm, công khai và phục vụ.

TS. Nguyễn Thị Hồng Thúy

Trưởng Khoa Nghiệp vụ II, Trường Cán bộ thanh tra

ThS. Trần Thị Thu Hà

Giảng viên, Khoa Nghiệp vụ II, Trường Cán bộ Thanh tra

 TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Quốc hội (2013), Luật Tiếp công dân số 42/2013/QH13 ngày 25/11/2013.
2. Quốc hội (2011), Luật Khiếu nại số 02/2011/QH13 ngày 11/11/2011.
3. Quốc hội (2018), Luật Tố cáo số 25/2018/QH14 ngày 12/6/2018.
4. Quốc hội (2025), Luật số 136/2025/QH15 ngày 10/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.
5. Chính phủ (2026), Nghị định số 154/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tiếp công dân.
6. Chính phủ (2026), Nghị định số 155/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại.
7. Chính phủ (2026), Nghị định số 156/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Tố cáo.
8. Chính phủ (2026), Nghị định số 197/2026/NĐ-CP quy định về cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo
9. Thanh tra thành phố Hải Phòng (2026), Báo cáo kiểm tra, rà soát, xử lý, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp lên Trung ương tại thành phố Hải Phòng, tháng 8/2026.
10. Thanh tra thành phố Hải Phòng (2026), Phụ lục danh sách các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài, vượt cấp lên Trung ương giai đoạn 2021-2026.
11. Chính phủ, các Báo cáo công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo các năm 2021–2025.

[1] Báo cáo số 362/BC-CP ngày 29/9/2021 của Chính phủ về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2021

[2] Báo cáo số 286/BC-CP ngày 25/8/2022 của Chính phủ về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2022

[3] Báo cáo số 562/BC-CP ngày 17/10/2023 của Chính phủ về công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo năm 2023

[4] Báo cáo 398/BC-TTTP ngày 25/8/2026 của Thanh tra thành phố Hải phòng

Loại đề tài: Chuyên đề khoa học độc lập.

Chủ nhiệm chuyên đề: TS. Trần Thị Thúy

Tel: 0912058081; E-mail: ThuyKl09@gmail.com

Thời gian thực hiện: 06 tháng

Cơ quan chủ trì: Trường Cán bộ Thanh tra.

Cơ quan và cá nhân phối hợp thực hiện: Giảng viên, viên chức Trường Cán bộ Thanh tra và các chuyên gia, cán bộ thực tiễn có liên quan.

1. Mục tiêu: Xây dựng Khung chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã trên cơ sở nghiên cứu lý luận, pháp luật và thực tiễn; đáp ứng yêu cầu bồi dưỡng theo vị trí việc làm, phát triển năng lực thực thi công vụ của cán bộ, công chức cấp xã, làm cơ sở để biên soạn tài liệu và tổ chức các khóa bồi dưỡng tại Trường Cán bộ Thanh tra.
2. Nội dung chính chuyên đề gồm 02 chương:

Chương 1. Khái quát chung khung chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã.

Chương 2. Thực trạng chương trình bồi dưỡng kỹ năng xử phạt vi phạm hành chính tại Trường Cán bộ Thanh tra và giải pháp xây dựng chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã.

3. Kết quả chính đạt được (khoa học, ứng dụng, đào tạo, kinh tế – xã hội)

– Chuyên đề đã làm rõ cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý và yêu cầu thực tiễn của việc xây dựng chương trình bồi dưỡng chuyên sâu theo vị trí việc làm và định hướng phát triển năng lực thực thi công vụ; đồng thời đánh giá những ưu điểm, hạn chế của chương trình bồi dưỡng kỹ năng xử phạt vi phạm hành chính hiện hành tại Trường Cán bộ Thanh tra.

– Kết quả nghiên cứu trọng tâm là đề xuất Khung chương trình bồi dưỡng chuyên sâu về kỹ năng xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai thuộc thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp xã với thời lượng 05 ngày (40 tiết), gồm 06 chuyên đề, được thiết kế theo chuỗi quy trình nghiệp vụ, kết hợp kiến thức pháp luật, kỹ năng nghề nghiệp và xử lý tình huống thực tiễn.

– Khung chương trình là cơ sở để Trường Cán bộ Thanh tra xây dựng đề cương chi tiết, biên soạn, thẩm định và ban hành tài liệu bồi dưỡng; xây dựng hồ sơ mẫu, ngân hàng câu hỏi, ngân hàng tình huống và bộ bài tập thực hành; đồng thời tổ chức các khóa bồi dưỡng chuyên sâu cho Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND cấp xã và công chức tham mưu thực hiện nhiệm vụ xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai.

– Chuyên đề đề xuất các giải pháp tổ chức thực hiện đồng bộ, gồm: khảo sát nhu cầu bồi dưỡng; phối hợp với địa phương trong chiêu sinh và tổ chức lớp; phát triển đội ngũ giảng viên, báo cáo viên và chuyên gia thực tiễn; đa dạng hóa phương thức đào tạo; đổi mới phương pháp giảng dạy, đánh giá theo năng lực; tăng cường ứng dụng công nghệ, hồ sơ điện tử và thiết lập cơ chế theo dõi, cập nhật chương trình sau bồi dưỡng.

– Kết quả chuyên đề có giá trị tham khảo trực tiếp đối với hoạt động nghiên cứu khoa học, xây dựng chương trình, biên soạn tài liệu và đổi mới phương pháp giảng dạy của Trường Cán bộ Thanh tra; góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu của giảng viên, viên chức và hỗ trợ nâng cao chất lượng thực thi pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai ở cấp xã.

ThS. Phạm Thị Thu Hiền Phó Hiệu trưởng, Trường Cán bộ thanh tra – Chủ trì Toạ đàm

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, ThS. Phạm Thị Thu Hiền, việc tổ chức Tọa đàm trong thời điểm các quy định pháp luật mới về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo được ban hành có ý nghĩa thiết thực, góp phần kịp thời cập nhật, thống nhất nhận thức và nâng cao năng lực vận dụng pháp luật trong thực tiễn.

Tại Tọa đàm, TS. Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ trực tiếp trình bày, trao đổi những nội dung mới của Luật số 136/2025/QH15 ngày 10/12/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại và Luật Tố cáo; cùng các nghị định mới được ban hành ngày 15/5/2026. Trong đó, Nghị định số 154/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tiếp công dân; Nghị định số 155/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 124/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại; Nghị định số 156/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 31/2019/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức thi hành Luật Tố cáo.

Báo cáo viên TS. Trần Đăng Vinh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Thanh tra Chính phủ

Một trong những nội dung được các đại biểu quan tâm thảo luận là những thay đổi trong công tác tiếp công dân, nhất là việc chuẩn hóa trình tự, thủ tục tiếp nhận đối với người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; trách nhiệm của người đứng đầu trong trực tiếp tiếp công dân, quản lý và theo dõi hoạt động tiếp công dân. Nghị định số 154/2026/NĐ-CP đồng thời có những quy định nhằm kiện toàn tổ chức, điều kiện bảo đảm và cơ chế phối hợp trong công tác tiếp công dân, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

Đối với công tác giải quyết khiếu nại, các đại biểu tập trung phân tích những quy định mới liên quan đến đình chỉ, tạm đình chỉ khiếu nại, rút khiếu nại và thời hạn thụ lý khiếu nại được tính theo ngày làm việc. Đây là những nội dung có ý nghĩa thiết thực trong việc thống nhất nhận thức và áp dụng pháp luật, góp phần tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.

Đối với công tác tố cáo, các đại biểu thảo luận làm rõ những nội dung được sửa đổi, bổ sung và hướng dẫn tại Nghị định số 156/2026/NĐ-CP, nhất là những vấn đề liên quan đến trình tự, thủ tục và tổ chức thực hiện Luật Tố cáo trong điều kiện mới. Các đại biểu cũng trao đổi về yêu cầu bảo đảm tính thống nhất giữa quy định của Luật và các văn bản hướng dẫn thi hành, qua đó nâng cao hiệu quả giải quyết tố cáo trong thực tiễn.

Toàn cành buổi Toạ đàm

Đáng chú ý, các quy định mới đã tiếp cận mạnh hơn với yêu cầu ứng dụng công nghệ và chuyển đổi phương thức tiếp công dân. Hình thức tiếp công dân được bổ sung theo hướng gồm trực tiếp và trực tuyến; đồng thời quy định cụ thể hơn về tiếp công dân trực tuyến, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và tạo thuận lợi cho người dân trong thực hiện quyền của mình.

Kết thúc toạ đàm, ThS. Phạm Thị Thu Hiền, đề nghị Khoa Nghiệp vụ 2 tiếp thu các ý kiến trao đổi tại Tọa đàm để phục vụ việc cập nhật bài giảng, tài liệu đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ của Nhà trường. Qua đó, góp phần giúp đội ngũ giảng viên và học viên nắm bắt đầy đủ, chính xác các quy định mới, nâng cao kỹ năng vận dụng pháp luật trong công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.