TS Nguyễn Huy Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra khẳng định, trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và chuyển đổi số mạnh mẽ, nghiên cứu khoa học cần trở thành nền tảng tri thức, động lực đổi mới và công cụ chiến lược để nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành Thanh tra.
TS Nguyễn Huy Hoàng, Phó Hiệu trưởng Trường Cán bộ Thanh tra khẳng định: Nghiên cứu khoa học cần trở thành nền tảng tri thức, động lực đổi mới và công cụ chiến lược để nâng cao hiệu quả hoạt động của ngành Thanh tra. Ảnh: TH
Nghiên cứu khoa học phải đi trước một bước
Tại Hội thảo “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới” ngày 18/5, TS Nguyễn Huy Hoàng nhấn mạnh vai trò ngày càng quan trọng của công tác nghiên cứu khoa học đối với sự phát triển của ngành Thanh tra trong giai đoạn mới.
Trong bối cảnh ngành Thanh tra đứng trước yêu cầu đổi mới toàn diện cả về tổ chức, phương thức hoạt động và tư duy quản lý, thì công tác nghiên cứu khoa học không còn dừng ở vai trò hỗ trợ mà phải trở thành một trụ cột quan trọng trong hoạch định chính sách và đổi mới hoạt động toàn ngành.
Theo ông Hoàng, thực tiễn hiện nay đang đặt ra nhiều vấn đề mới đối với ngành Thanh tra, đó là yêu cầu thanh tra trên môi trường điện tử, xử lý đơn thư trên không gian mạng, quản trị dữ liệu số, kiểm soát quyền lực trong điều kiện phân cấp mạnh mẽ, cũng như phòng, chống tham nhũng trong các lĩnh vực công nghệ cao.
“Những vấn đề này cho thấy, nếu không có cơ sở lý luận và thực tiễn được chuẩn bị từ trước thông qua hoạt động nghiên cứu khoa học, ngành Thanh tra sẽ khó thích ứng kịp với sự thay đổi nhanh chóng của mô hình quản trị hiện đại”, ông Hoàng cho biết.
Cũng theo ông Hoàng, nghiên cứu khoa học của ngành Thanh tra cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo”, từ nghiên cứu thiên về lý luận sang nghiên cứu phục vụ trực tiếp thực tiễn quản lý nhà nước. Các đề tài phải xuất phát từ những vấn đề phát sinh trong công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
“Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh bộ máy ngành Thanh tra đang được sắp xếp theo hướng tinh gọn, chuyên sâu, hiện đại. Khi mô hình tổ chức thay đổi, phương thức hoạt động cũng cần thay đổi tương ứng. Nghiên cứu khoa học chính là công cụ để cung cấp luận cứ khoa học cho quá trình đổi mới đó”, ông Hoàng nhấn mạnh.
Ưu tiên nghiên cứu khoa học gắn với chuyển đổi số ngành Thanh tra
Về định hướng nghiên cứu khoa học của ngành Thanh tra trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và chuyển đổi mô hình hoạt động, ông Hoàng cho rằng, phải ưu tiên nghiên cứu các lĩnh vực gắn với chuyển đổi số ngành Thanh tra.
Theo đó, trong bối cảnh dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang phát triển mạnh mẽ, ngành Thanh tra cần xây dựng mô hình “Thanh tra số”. Đây không chỉ là xu thế mà là yêu cầu tất yếu để nâng cao năng lực giám sát và phòng ngừa sai phạm.
Hội thảo “Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong kỷ nguyên mới” thu hút nhiều chuyên gia, giảng viên tham dự. Ảnh: TH
Các lĩnh vực nghiên cứu cần được ưu tiên gồm: Xây dựng mô hình thanh tra trên môi trường điện tử; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích dữ liệu và cảnh báo rủi ro; phát triển cơ sở dữ liệu dùng chung của ngành Thanh tra; số hóa hồ sơ, quy trình tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; nghiên cứu mô hình quản trị dữ liệu phục vụ phòng, chống tham nhũng.
Theo ông, việc chuyển từ phương thức thanh tra truyền thống sang phương thức thanh tra dựa trên dữ liệu sẽ giúp ngành chủ động hơn trong phát hiện nguy cơ vi phạm, từ đó chuyển từ xử lý bị động sang phòng ngừa từ sớm, từ xa.
Gắn nghiên cứu khoa học với thực tiễn hoạt động
Một yêu cầu được nhấn mạnh là khắc phục tình trạng nghiên cứu mang tính hình thức, thiếu khả năng ứng dụng. Các đề tài khoa học của ngành Thanh tra phải được lựa chọn từ chính nhu cầu thực tiễn của công tác quản lý.
Ông cho biết, năm 2026, Thanh tra Chính phủ đã phê duyệt 16 đề tài cấp bộ và 12 đề tài cấp cơ sở, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như xây dựng chiến lược phát triển ngành Thanh tra đến năm 2035, thanh tra trên môi trường điện tử, kiểm soát quyền lực ở cấp cơ sở, đổi mới cơ chế kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn.
Theo TS Nguyễn Huy Hoàng, đây là tín hiệu cho thấy hoạt động nghiên cứu khoa học của ngành đang có bước chuyển rõ nét, gắn chặt hơn với thực tiễn và yêu cầu phát triển.
Để phát huy hiệu quả, ngành Thanh tra cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý nghiên cứu khoa học theo hướng linh hoạt, minh bạch; xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh; tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia công nghệ; đồng thời có chính sách thu hút đội ngũ nhà khoa học chất lượng cao tham gia nghiên cứu.
TS Nguyễn Huy Hoàng khẳng định, trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và chuyển đổi mô hình hoạt động, nghiên cứu khoa học cần được xác định là nền tảng tri thức, động lực đổi mới và công cụ kiến tạo phát triển của ngành Thanh tra.
Việc đổi mới tư duy nghiên cứu, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng, tăng cường nghiên cứu liên ngành, gắn chặt với thực tiễn và đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ góp phần nâng cao chất lượng tham mưu, hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu quả hoạt động thanh tra.
“Nếu tận dụng tốt cơ hội từ chuyển đổi số, cải cách thể chế và đổi mới sáng tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học sẽ không chỉ phục vụ hiệu quả công tác chuyên môn mà còn góp phần xây dựng nền hành chính minh bạch, hiện đại, liêm chính, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên số”, ông Hoàng nhấn mạnh.
Thái Hải
(Nguồn: Thanhtra.com.vn)